Ikki qanotlilar va hasharotlarning ahamiyati

Hasharotlar ko‘p qush, ko‘rshapalak, tipratikan, kaltakesak, baqa va baliqlarga oziq bo‘ladi. O‘laksaxo‘r va go‘ngxo‘r qo‘ng‘izlar hamda pashsha qurtlari murda va tezakni yeb, o‘simlik qoldig‘ini chirituvchilar tezlashtirib, yer yuzini tozalaydi – ular tabiiy sanitarlar. Gulli o‘simliklarning ko‘pi (burchoqdoshlar, poliz ekinlari) hasharotlar changlatganda mo‘l hosil beradi; tukli arilar beda va sebargani changlatadi. Zararkunanda hasharotlarning 700 dan ortiq turi bor: osiyo chigirtkasi, shira, olma qurti, g‘o‘za tunlami, kolorado qo‘ng‘izi; omborda mita qo‘ng‘izi, uyda xona kuyasi, binolarda termit. Bit, burga, chivin va to‘shak qandalasi qon so‘rib, kasallik tarqatadi (bit – terlama, burga – o‘lat, chivin – bezgak). Biologik kurashda zararkunandaning kushandalari (xonqizi, tillako‘z, trixogramma, hasharotxo‘r qushlar) ishlatiladi; bu zaharli kimyoviy moddalarni kamaytiradi. Bo‘g‘imoyoqlilarning ajdodlari qadimgi dengizlarda yashagan ko‘p bo‘g‘imli chuvalchangsimon hayvonlar bo‘lgan deb taxmin qilinadi. Eng qadimgi bo‘g‘imoyoqlilardan biri – taxminan 520 mln yil oldin paydo bo‘lib, keyin butunlay qirilib ketgan trilobitlar; ularning har bir bo‘g‘imida bir juftdan bir xil oyoq bo‘lgan.