Qadimgi Yunoniston olimlari va mutafakkirlari
Yunon faylasuflari olam tuzilishi va hayot ma’nosini tushuntirishga urinishgan. Geraklit «hamma narsa oqadi, hamma narsa o‘zgaradi» degan va hamma narsa olovdan paydo bo‘lgan deb hisoblagan. Demokrit hamma narsa ko‘zga ko‘rinmas mayda zarralar — atomlardan tuzilgan deb o‘rgatgan. Diogen oddiy hayotni ma’qullagan va bochkada yashagan, deb hikoya qilinadi. Gerodot (mil. avv. V asr) «Tarix» asarini yozgan va «tarix otasi» deb ataladi. Aristotel (Arastu) bilimlarni alohida fanlarga ajratgan va Aleksandr Makedonskiyning ustozi bo‘lgan. Arximed (Sirakuzada, mil. avv. III asr) richag qonunini ishlab chiqqan; «Evrika!» («topdim!») degan hayqirig‘i mashhur. Afinalik Sokrat (Suqrot, mil. avv. 469–399) fuqarolarni axloqiy tarbiyalashga e’tibor bergan, o‘z fikrlarini og‘zaki bayon etgan; uning o‘gitlari shogirdi Platon (Aflotun) orqali bizga yetgan. Sokratning hikmati: «O‘zingni angla!» Uni Afinadagi tartiblarni tanqid qilgani uchun o‘limga hukm qilishgan, u qochishni rad etgan. Shuningdek, Gippokrat tibbiyotning, Yevklid geometriyaning, Pifagor matematikaning mashhur namoyandalari bo‘lgan.
«Hikmat»: bolalar Suqrotning «O‘zingni angla!» hikmatini muhokama qilib, o‘zlarining kuchli tomonlarini yozib chiqadi.