Biosfera
Biosfera – Yerning tirik organizmlar yashaydigan qobig‘i. Unga atmosferaning quyi qismi, litosferaning yuqori qismi (tuproq) va butun gidrosfera kiradi. Biosferaning boshqa qobiqlardan asosiy farqi – tirik organizmlarning mavjudligi; odam ham biosferada yashaydi. Hayot unda notekis tarqalgan: ko‘pchilik organizmlar quruqlik yuzasida, tuproqda, havoning yer yaqinidagi qatlamida va okeanning yuzaki (yorug‘ tushadigan) suvlarida yashaydi; eng ko‘p tur ekvator yaqinidagi nam o‘rmonlarda. Tabiat zonalari – iqlimi, tuprog‘i, o‘simlik va hayvonot dunyosi bilan farq qiladigan yirik tabiiy komplekslar; ular ekvatordan qutblarga qarab almashadi: nam ekvatorial o‘rmonlar (yil bo‘yi taxminan +25 °C, yiliga 2000 mm dan ko‘p yog‘in), savannalar, cho‘llar (yiliga 100–200 mm yog‘in), dasht, aralash va keng bargli o‘rmonlar, tayga, tundra va Arktika cho‘llari. Tog‘larda ham zonalar etakdan cho‘qqiga qarab almashadi – bu balandlik mintaqalanishi.
Plakat: katta qog‘ozga ekvatordan qutbga qarab tabiat zonalarining rangli yo‘llarini chizing va har biriga bitta xarakterli o‘simlik, bitta hayvon hamda harorat bilan yog‘in miqdorini yozing. Guruhda taqdim qiling. Xavfsizlik: qaychi va yelimni ehtiyotkorlik bilan ishlating; bo‘yoqni og‘izga olmang.