9
Tasviriy matn
Darslik: 15–16-betlar
MaqsadTasviriy matnning belgilarini bilish va oddiy tasviriy matn tuzish.
Yangi so‘zlar
tasviriy matn · descriptive texttasvirlamoq · to describeo‘xshatish · similebelgi · feature, quality
Tushuntirish
Tasviriy matnda narsa, joy, shaxs yoki tabiat manzarasining belgi-xususiyatlari ta’riflanadi. Bunday matn «Qanday?» degan savolga javob beradi. Unda sifatlar, o‘xshatishlar ko‘p qo‘llanadi va o‘quvchi tasvirlangan narsani ko‘z oldiga keltiradi. Tasvir tartibli bo‘lishi kerak: avval umumiy ko‘rinish, keyin qismlar yoki yuqoridan pastga, uzoqdan yaqinga. Tasviriy matn badiiy adabiyotda ko‘proq uchraydi.
Namunalar
«Bizning bog‘». Uyimiz orqasida kichkina bog‘ bor. Unda baland o‘rik va past olcha daraxtlari o‘sadi. Bahorda daraxtlar oppoq gulga burkanadi, havo yoqimli hidga to‘ladi.
O‘xshatish: oppoq gullar qordek yog‘ildi.
Sinfda faoliyat
«Ko‘zni yumib tasvirla»: bola sinfdagi biror narsani nomini aytmay tasvirlaydi, o‘rtoqlari nima ekanini topadi.
Mashq
1
Tasviriy matn qaysi savolga javob beradi?
«Qanday?»
2
Tasviriy matnda qaysi so‘z turkumi ko‘p ishlatiladi?
Sifat.
3
Sinfingizni 3 gap bilan tasvirlang.
Masalan: Sinfimiz keng va yorug‘. Derazalari bog‘ tomonga qaragan. Devorda chiroyli xarita osig‘liq.
4
Nima uchun tasvirda o‘xshatishlar ishlatiladi?
Ular tasvirni jonli qiladi, o‘quvchi narsani ko‘z oldiga yaxshiroq keltiradi.