ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Qo‘shma, juft, takroriy sifatlar; asliy va nisbiy sifatlar

Darslar 93–96 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
94

Juft sifatlar va ularning imlosi

Darslik: 141-bet
MaqsadJuft sifatlarni topish va chiziqcha bilan yozish.
Yangi so‘zlar
juft sifat · paired adjectivechiziqcha · hyphenzid ma’no · opposite meaning
Tushuntirish

O‘zaro yaqin yoki zid ma’noli ikki asosning juft kelishidan hosil bo‘lgan sifat juft sifat deyiladi. Juft sifat qismlari chiziqcha bilan yoziladi: shirin-shakar, past-baland, katta-kichik, oq-qora. Yaqin ma’noli juftlar belgini kuchaytirib ifodalaydi: shirin-shakar. Zid ma’noli juftlar belgining turli xilligini bildiradi: past-baland tog‘lar. Juft sifat qismlari -u, -yu vositasi bilan bog‘lansa, bu vosita birinchi qismga chiziqcha bilan ulanadi, ikkinchi qism esa alohida yoziladi: yakka-yu yagona.

Juft turiMa’nosiMisol
yaqin ma’nolibelgini kuchaytiradishirin-shakar
zid ma’nolibelgining turli xilligiissiq-sovuq, uzun-qisqa
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ob-havo xabarchisi bahor haqida «issiq-sovuq kunlar» deydi. Bir so‘z qarama-qarshi belgilarni birga beradi: havo o‘zgaruvchan. Chiziqchasiz yozilsa, «issiq» va «sovuq» ikki alohida sifat bo‘lib o‘qiladi.

Kim ishlatadi

Ob-havo xabarchisi, hikoya yozuvchi va muharrir manzarani qisqa va aniq ifodalash uchun juft sifatlardan foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Qarama-qarshi ikki sifatdan juft sifat tuzing (masalan, «keng-tor») va unga mos bir narsani toping.

Namunalar
Past-baland tog‘lar orasidan yo‘l o‘tdi.
U yakka-yu yagona o‘g‘il edi.
Sinfda faoliyat

«Juftlarni top»: zid ma’noli sifatlardan (katta, past, yaxshi, qora) juft sifat tuzib, chiziqcha bilan yozing.

Mashq
1
Juft sifat qismlari qanday yoziladi?
2
To‘g‘ri yozing: kattakichik, pastbaland, oq qora.
3
«Yakka yu yagona» ni to‘g‘ri yozing.
4
Nima uchun «past-baland» ikki zid asosdan hosil bo‘lgan juft sifat?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z dasturi: tartib va vaqtHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →