Juft sifatlar va ularning imlosi
O‘zaro yaqin yoki zid ma’noli ikki asosning juft kelishidan hosil bo‘lgan sifat juft sifat deyiladi. Juft sifat qismlari chiziqcha bilan yoziladi: shirin-shakar, past-baland, katta-kichik, oq-qora. Yaqin ma’noli juftlar belgini kuchaytirib ifodalaydi: shirin-shakar. Zid ma’noli juftlar belgining turli xilligini bildiradi: past-baland tog‘lar. Juft sifat qismlari -u, -yu vositasi bilan bog‘lansa, bu vosita birinchi qismga chiziqcha bilan ulanadi, ikkinchi qism esa alohida yoziladi: yakka-yu yagona.
| Juft turi | Ma’nosi | Misol |
|---|---|---|
| yaqin ma’noli | belgini kuchaytiradi | shirin-shakar |
| zid ma’noli | belgining turli xilligi | issiq-sovuq, uzun-qisqa |
Ob-havo xabarchisi bahor haqida «issiq-sovuq kunlar» deydi. Bir so‘z qarama-qarshi belgilarni birga beradi: havo o‘zgaruvchan. Chiziqchasiz yozilsa, «issiq» va «sovuq» ikki alohida sifat bo‘lib o‘qiladi.
Ob-havo xabarchisi, hikoya yozuvchi va muharrir manzarani qisqa va aniq ifodalash uchun juft sifatlardan foydalanadi.
Qarama-qarshi ikki sifatdan juft sifat tuzing (masalan, «keng-tor») va unga mos bir narsani toping.
«Juftlarni top»: zid ma’noli sifatlardan (katta, past, yaxshi, qora) juft sifat tuzib, chiziqcha bilan yozing.