Afrikaning ichki suvlari
Afrikaning ichki suvlari Atlantika va Hind okeani havzalariga hamda berk havzaga bo‘linadi. Nil — dunyodagi eng uzun daryolardan biri (taxminan 6 650 km): Oq Nil Viktoriya ko‘lidan, Ko‘k Nil Efiopiya tog‘ligidan boshlanadi, ular Xartumda qo‘shilib, O‘rta dengizga quyilish joyida katta delta hosil qiladi. Vatandoshimiz Ahmad al-Farg‘oniy (IX asr) Nil suv sathini o‘lchaydigan «nilometr»ni qurgan. Kongo uzunligi bo‘yicha Afrikada ikkinchi (taxminan 4 700 km), lekin sersuvligi va havzasi bo‘yicha birinchi; dunyoda sersuvligi bo‘yicha Amazonkadan keyin ikkinchi, ekvatorni ikki marta kesib o‘tadi va yil bo‘yi suvga to‘la, delta hosil qilmaydi. Niger, Oranj Atlantika havzasiga; Zambezi va Limpopo Hind okeani havzasiga kiradi. Zambezidagi Viktoriya sharsharasi (eni taxminan 1 700 m, balandligi taxminan 108 m) dunyodagi eng yirik sharsharalardan biri. Katta ko‘llar: Viktoriya (Afrikadagi eng katta, tektonik botiqda), Tanganika va Nyasa (yer yorig‘ida, chuqur); Chad, Rudolf (Turkana) oqmas ko‘llar. Chad ko‘li so‘nggi o‘n yilliklarda sezilarli kichrayib ketgan. Qurg‘oqchil hududlarda yerosti suvlari yagona suv manbayi bo‘lishi mumkin.
Mahalladagi sug‘orish ariqchasida suv miqdori fasl bo‘yicha o‘zgaradi: bahorda ko‘p, yozning oxirida kam. Suv sathiga qarab odamlar dalani qachon va qancha sug‘orishni kelishadi. Katta daryo bo‘yida yashovchilar ham ekin va yo‘l ishlarini daryoning yillik o‘zgarishiga qarab rejalaydi.
Gidrolog suv sathini kuzatadi, dehqon sug‘orish vaqtini tanlaydi, elektr stansiyasi xodimi suv miqdoriga qarab ishni boshqaradi.
Uyingizga suv qayerdan kelishini (daryo, quduq, suv ombori) oiladan so‘rang va qog‘ozga manbadan uygacha bo‘lgan yo‘lni kichik sxema bilan chizing.
«Daryo yo‘li»: bo‘sh xaritada Nil, Kongo, Niger, Zambezi daryolarini turli rangda chizib, boshlanishi va quyilish joyini belgilang.