Afrikaning geologik tuzilishi va foydali qazilmalari. Relyefi
Afrika — qadimgi Gondvana materigining bo‘lagi; materikning asosiy qismi qadimgi platforma ustida joylashgan, shuning uchun tekisliklar va yassi tog‘liklar ko‘p, zilzila kam. Shimoli-g‘arbda Yevrosiyo plitasi bilan to‘qnashgan joyda Atlas burmali tog‘lari ko‘tarilgan (eng baland cho‘qqisi Tubkal, taxminan 4 167 m). Sharqda Sharqiy Afrika yer yorig‘i (uzunligi taxminan 6 500 km) o‘tadi: unda chuqur ko‘llar (Tanganika, Nyasa), harakatdagi vulqonlar va zilzilalar bor; olimlar uning sharqiy qismi kelajakda Afrikadan ajralib ketishi mumkin deb taxmin qiladi. Foydali qazilmalar: olmos (Afrika yetakchi mintaqalardan biri), oltin, mis («mis mintaqasi» Zambiya va KDR chegarasida), kobalt, uran, xrom, temir, marganes; cho‘kindi hududlarda neft, gaz, fosforit, toshko‘mir. Relyef ikki qismga bo‘linadi: «past» Afrika (shimol va g‘arb, balandligi asosan 1 000 m gacha: Sahroyi Kabir, Kongo botig‘i, Axaggar, Tibesti) va «baland» Afrika (sharq va janub: Efiopiya tog‘ligi, Sharqiy va Janubiy Afrika yassi tog‘liklari). Eng baland nuqta — Kilimanjaro vulqoni (5 895 m), undan keyin Keniya (5 199 m); eng past nuqta — Assal ko‘li (taxminan –155 m); «past» Afrikada eng past joy — Kattara botig‘i (–133 m).
Telefonning ichida o‘nlab turli metallar bor. Ularning rudasi tog‘ jinslaridan olinadi va bu qazib olish joylari dunyoning turli qismida, jumladan Afrikaning qadimiy qattiq jinslari bor hududlarida joylashgan. Bola oddiy asbobning ortida butun materiklararo ish borligini sezadi.
Konchi va tog‘-kon muhandisi ruda qazib oladi, geolog ruda qayerda bo‘lishini aniqlaydi, qayta ishlovchi eski asboblardan metallni qayta ajratib oladi.
Uydagi ishlamay qolgan eski asbobning (ichini ochmasdan) tashqi tomoniga qarab undagi metall, plastmassa va oynani sanang va qaysi biri tog‘ jinsidan olinganini taxmin qiling.
«Afrika relyef modeli»: plastilin yoki qum bilan stol ustida Afrika relyefini yasab, Atlas, Efiopiya tog‘ligi, Kongo botig‘i va yer yorig‘ini belgilang.