☰ Mundarija · Geografiya

Old Osiyo. Umumlashtiruvchi takrorlash

Darslar 65–66 · 2 ta dars · A. Soatov, A. Abdulqosimov, M. Mirakmalov. Geografiya (Materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasi), 6-sinf, qayta ishlangan va to‘ldirilgan 6-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
66

Umumlashtiruvchi takrorlash

Darslik: 68- §, 150-bet
MaqsadKurs davomida o‘rganilgan materik va okeanlar haqidagi asosiy bilimlarni takrorlash, rekordlarni solishtirish.
Yangi so‘zlar
materik · continentokean · oceantabiat zonasi · natural zonetabiiy geografik o‘lka · natural-geographic region
Tushuntirish

Takrorlash uchun materiklarni asosiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha taqqoslang. Yevrosiyo — eng katta (taxminan 54 mln km²), eng baland nuqta Jomolungma (8 848 m). Afrika — ikkinchi (taxminan 30 mln km²), ekvator o‘rtasidan o‘tadi, Kilimanjaro 5 895 m, Nil dunyodagi eng uzun daryolardan biri. Shimoliy Amerika — uchinchi, Denali 6 190 m, Buyuk ko‘llar. Janubiy Amerika — to‘rtinchi, Akonkagua 6 961 m, Amazonka eng sersuv daryo, Anxel sharsharasi 979 m. Antarktida — eng baland, eng sovuq va eng quruq, muz bilan qoplangan. Avstraliya — eng kichik materik, Kosyushko tog‘i. Okeanlar: Tinch — eng katta va chuqur (Mariana botig‘i taxminan 10 900 m), Atlantika — ikkinchi, Hind — uchinchi, Shimoliy Muz — eng kichik va sayoz. Iqlim mintaqalari ekvatordan qutbga qarab almashadi; tabiat zonalari esa iqlimga mos kenglik bo‘yicha va tog‘larda balandlik bo‘yicha joylashadi. Har bir materikda aholi va tabiat boyliklari notekis; inson xo‘jaligi tabiatni o‘zgartiradi, shuning uchun qo‘riqxona va milliy bog‘lar kerak. Kurs davomida ko‘rganingizdek, ba’zi darslikdagi raqamlar yangilanadi (masalan, Denali 6 190 m, Hindiston aholisi bo‘yicha birinchi); shuning uchun yangi manbalarni ham tekshirib turing.

Namunalar
Yevrosiyo 54 mln km², Afrika 30 mln km²: farq 24 mln km².
Akonkagua (6 961 m) Denalidan (6 190 m) 771 m baland; Jomolungma (8 848 m) esa hammasidan baland.
Sinfda faoliyat

«Rekordlar viktorinasi»: ikki jamoa bo‘lib, har biri materiklar va okeanlar bo‘yicha rekord (eng baland, eng uzun, eng katta, eng chuqur) haqida savol beradi; jadval to‘plangan ochkolar bilan.

Mashq
1
Eng katta okean va eng kichik okean qaysilar?
2
Yevrosiyo 54 mln km², Afrika 30 mln km². Farq necha mln km²?
3
Qaysi materik eng sovuq, eng baland va eng quruq?
4
Nima uchun darslikdagi ba’zi raqamlarni yangi manbalar bilan tekshirish kerak?