ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Geografiya

Old Osiyo. Umumlashtiruvchi takrorlash

Darslar 65–66 · 2 ta dars · A. Soatov, A. Abdulqosimov, M. Mirakmalov. Geografiya (Materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasi), 6-sinf, qayta ishlangan va to‘ldirilgan 6-nashr. «O‘qituvchi» NMIU, Toshkent, 2017
66

Umumlashtiruvchi takrorlash

Darslik: 68- §, 150-bet
MaqsadKurs davomida o‘rganilgan materik va okeanlar haqidagi asosiy bilimlarni takrorlash, rekordlarni solishtirish.
Yangi so‘zlar
materik · continentokean · oceantabiat zonasi · natural zonetabiiy geografik o‘lka · natural-geographic region
Tushuntirish

Takrorlash uchun materiklarni asosiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha taqqoslang. Yevrosiyo — eng katta (taxminan 54 mln km²), eng baland nuqta Jomolungma (8 848 m). Afrika — ikkinchi (taxminan 30 mln km²), ekvator o‘rtasidan o‘tadi, Kilimanjaro 5 895 m, Nil dunyodagi eng uzun daryolardan biri. Shimoliy Amerika — uchinchi, Denali 6 190 m, Buyuk ko‘llar. Janubiy Amerika — to‘rtinchi, Akonkagua 6 961 m, Amazonka eng sersuv daryo, Anxel sharsharasi 979 m. Antarktida — eng baland, eng sovuq va eng quruq, muz bilan qoplangan. Avstraliya — eng kichik materik, Kosyushko tog‘i. Okeanlar: Tinch — eng katta va chuqur (Mariana botig‘i taxminan 10 900 m), Atlantika — ikkinchi, Hind — uchinchi, Shimoliy Muz — eng kichik va sayoz. Iqlim mintaqalari ekvatordan qutbga qarab almashadi; tabiat zonalari esa iqlimga mos kenglik bo‘yicha va tog‘larda balandlik bo‘yicha joylashadi. Har bir materikda aholi va tabiat boyliklari notekis; inson xo‘jaligi tabiatni o‘zgartiradi, shuning uchun qo‘riqxona va milliy bog‘lar kerak. Kurs davomida ko‘rganingizdek, ba’zi darslikdagi raqamlar yangilanadi (masalan, Denali 6 190 m, Hindiston aholisi bo‘yicha birinchi); shuning uchun yangi manbalarni ham tekshirib turing.

MaterikRekord / belgisi
Yevroosiyoeng katta (≈ 54 mln km²), Everest 8848 m
Afrika≈ 30 mln km², Kilimanjaro 5895 m
Shimoliy Amerikauchinchi, Denali 6190 m
Janubiy Amerikato‘rtinchi, Akonkagua 6961 m
Antarktidaeng baland, sovuq va quruq
Avstraliyaeng kichik, Kosciuszko 2228 m
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab loyihasida ikki manba daryo uzunligini turlicha ko‘rsatadi. Bola ularning nashr yili va muallifini solishtirib, qaysi biri yangiroq va ishonchliroq ekanini tekshiradi. Bu yil o‘rganilgan raqamlar ham o‘zgarishi mumkin, shuning uchun manbani tekshirish odatiga ega bo‘lish kerak.

Kim ishlatadi

Jurnalist ma’lumotni bir necha manbadan tekshiradi, tadqiqotchi eng yangi o‘lchamlarni qidiradi, ensiklopediya muharriri faktlarni yangilaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Biror rekord (eng baland tog‘, eng uzun daryo) haqidagi ma’lumotni kitob va telefondagi manbadan toping, ikkalasini solishtirib, nashr yili va farqini yozing.

Namunalar
02040605430YevroosiyoAfrikaMaydoni, mln km²
Yevrosiyo 54 mln km², Afrika 30 mln km²: farq 24 mln km².
0200040006000800010 000884869616190EverestAkonkaguaDenaliBalandlik, m
Akonkagua (6 961 m) Denalidan (6 190 m) 771 m baland; Jomolungma (8 848 m) esa hammasidan baland.
Sinfda faoliyat

«Rekordlar viktorinasi»: ikki jamoa bo‘lib, har biri materiklar va okeanlar bo‘yicha rekord (eng baland, eng uzun, eng katta, eng chuqur) haqida savol beradi; jadval to‘plangan ochkolar bilan.

Mashq
1
Eng katta okean va eng kichik okean qaysilar?
2
Yevrosiyo 54 mln km², Afrika 30 mln km². Farq necha mln km²?
3
Qaysi materik eng sovuq, eng baland va eng quruq?
4
Nima uchun darslikdagi ba’zi raqamlarni yangi manbalar bilan tekshirish kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOxirgi sayr marshrutiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →