Geografik xaritalar va ularning turlari. Atlaslar, globuslar
«Geografiyaning tili — xarita», deyiladi. Xaritalar tasvirlangan hududning kattaligiga qarab dunyo, materik, mamlakat, viloyat xaritalariga bo‘linadi. Masshtabiga ko‘ra yirik masshtabli (1 : 10 000 dan 1 : 200 000 gacha), o‘rta masshtabli (1 : 200 000 dan 1 : 1 000 000 gacha) va mayda masshtabli (1 : 1 000 000 va undan mayda) xaritalar bo‘ladi; plan esa 1 : 5000 va undan yirik masshtabda tuziladi. Mazmuniga ko‘ra xaritalar umumgeografik (tabiiy, siyosiy) va mavzuli (iqlim, tabiat zonalari va boshqalar) bo‘ladi. Yagona dastur asosida tuzilgan xaritalar tizimli to‘plami atlas deyiladi: birinchi atlas sifatida eramizning II asrida yashagan Klavdiy Ptolemey xaritalari ko‘rsatiladi, «atlas» nomini esa 1595-yilda Merkator taklif qilgan. Globus — Yerning kichraytirilgan modeli, unda materiklar va okeanlar o‘lchami va shakli xaritadagidek buzilmaydi; maktab globuslari 1 : 83 000 000, 1 : 50 000 000, 1 : 40 000 000, 1 : 30 000 000 kabi masshtablarda tayyorlanadi. Vatandoshimiz Abu Rayhon Beruniy ham XI asrda globus yasagani bilan mashhur.
«Masshtab ustaxonasi»: juftliklar o‘lchagich bilan atlas xaritasida ikki joy orasini o‘lchab, masshtab bo‘yicha haqiqiy masofani hisoblaydi va boshqa juftlik bilan solishtiradi.