Kuzatish va tajriba
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Uyda bir varaq qog‘oz va uni g‘ijimlab yasalgan sharchani bir xil balandlikdan tashlang (balandlik 1,5 m dan oshmasin). Nima kuzatdingiz va xulosangiz nima?
Sharcha oldin tushadi; sabab — tekis varaqqa havo qarshiligi kuchliroq ta’sir qiladi.
2
«Sovuq suv issiq suvga qaraganda tezroq muzlaydimi?» savoli uchun gipoteza va tekshirish rejasini yozing.
Namuna: Gipoteza — sovuq suv tezroq muzlaydi. Reja: bir xil idishlarga bir xil hajmda sovuq va issiq suv quyib muzlatgichga qo‘yish va har 10 minutda tekshirish.
3
Qaysi asbob qaysi kattalikni o‘lchaydi? Juftlang: sekundomer, tarozi, termometr, o‘lchov tasmasi.
Sekundomer — vaqt; tarozi — massa; termometr — temperatura; o‘lchov tasmasi — uzunlik.
4
Tinch holatda 1 minutda yuragingiz necha marta urishini sanang. 10 daqiqadan keyin yana sanang. Natijalar bir xilmi?
Javob o‘quvchining o‘lchashiga bog‘liq; natijalar odatda bir-biriga yaqin, ammo bir xil bo‘lmasligi mumkin — shuning uchun o‘lchashlar takrorlanadi.
5
Aristotel jism og‘ir bo‘lsa tezroq tushadi degan. Bu gipoteza bo‘lganmi yoki qonunmi? Nega?
Gipoteza bo‘lgan: u tajribada tekshirilganda (havo qarshiligi sezilarsiz bo‘lsa) noto‘g‘ri chiqqan.