ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tarixdan hikoyalar

Qadimgi davlatlar va yetti mo‘jiza

Darslar 15–16 · 2 ta dars · U. Jo‘rayev, Q. Usmonov, A. Nurqulov, G. Jo‘rayeva. Tarixdan hikoyalar, 5-sinf (2-nashr). Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2015
16

Qadimgi dunyoning yetti mo‘jizasi

Darslik: 51–54-betlar
MaqsadQadimgi dunyoning yetti mo‘jizasini sanash va ular haqida qisqacha so‘zlab berish.
Yangi so‘zlar
mo‘jiza · wondermaqbara · mausoleummayoq · lighthousesarkofag · sarcophagus
Tushuntirish

Qadimgi yunonlar O‘rtayer dengizi atrofidagi eng ajoyib inshootlarni «yetti mo‘jiza» deb yozib qoldirgan. Birinchisi — Misr ehromlari: fir’avnlar uchun qurilgan piramida shaklidagi maqbaralar; eng katta — Xufu (Xeops) ehromi, taxminan 4500 yil oldin qurilgan va ikki milliondan ortiq tosh blokdan iborat. Ikkinchisi — Semiramida osma bog‘lari: qadimgi yozuvchilar uni Bobil bilan bog‘laydi, lekin arxeologlar uning aniq o‘rnini hali topmagan, shuning uchun u haqida aniq gapirish qiyin. Uchinchisi — Olimpiyadagi Zevs haykali (balandligi 12 metr, haykaltarosh Fidiy): Zevs sharafiga yunonlar to‘rt yilda bir marta Olimpiya o‘yinlarini o‘tkazgan. To‘rtinchisi — Efesdagi Artemida ibodatxonasi (hozirgi Turkiya). Beshinchisi — Rodosdagi Quyosh xudosi Gelios haykali, miloddan avvalgi III asrda taxminan 12 yilda bronzadan yasalgan, balandligi 30 metrdan ortiq. Oltinchisi — Iskandariya mayog‘i, miloddan avvalgi III asr boshida qurilgan va kemalarga yo‘l ko‘rsatgan. Yettinchisi — Galikarnas maqbarasi: hukmdor Mavsol miloddan avvalgi 353-yilda vafot etgach qurilgan; «mavzoley» so‘zi shundan kelib chiqqan. Bugungi kungacha faqat Misr ehromlari saqlanib qolgan.

№Mo‘jizaEslatma
1Misr piramidalarieng kattasi — Xufu piramidasi
2Semiramida osma bog‘lariBobil bilan bog‘lanadi; aniq joyi topilmagan
3Zevs haykali, Olimpiyabalandligi 12 m; haykaltarosh Fidiy
4Artemida ibodatxonasi, Efeshozirgi Turkiya hududida
5Gelios haykali, Rodosbronzadan, 30 m dan baland
6Iskandariya mayog‘imil. avv. III asr boshi
7Galikarnas maqbarasihukmdor Mavsol vafotidan keyin (mil. avv. 353)
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf «Mahallamizning yetti ajoyibotlari» ro‘yxatini tuzdi: har bir joy uchun bitta sabab yozildi. Qadimgi yunonlar ham hayratlanarli inshootlarni shu tarzda ro‘yxatga olgan.

Kim ishlatadi

Qo‘llanma mualliflari, gidlar va muzey xodimlari diqqatga sazovor joylarni tanlab, qisqa izoh bilan tavsiflaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Ko‘changiz yoki uyingiz atrofidagi uchta «ajoyibot»ni tanlab, har biriga bittadan sabab yozing.

Namunalar
Iskandariya mayog‘i kechasi olov yoqib, kemalarga bandargohga xavfsiz kirishga yordam bergan.
Galikarnas maqbarasi hukmdor Mavsol nomi bilan atalgan; hozir «mavzoley» so‘zi ulug‘vor maqbarani bildiradi.
Sinfda faoliyat

«Mo‘jiza kartochkalari»: yettita kartochkaga mo‘jiza nomini, boshqasiga joyini (Misr, Efes, Rodos…) yozing. Juftlikda mos qilib joylashtiring va qaysi biri hozir saqlanib qolganini toping.

Mashq
1
Qadimgi dunyoning yetti mo‘jizasidan qaysi biri bizning kunimizgacha saqlangan?
2
Olimpiya o‘yinlari nima uchun va qanchalik tez-tez o‘tkazilgan?
3
Iskandariya mayog‘i qanday vazifani bajargan?
4
Nima uchun Semiramida bog‘lari haqida aniq gapirib bo‘lmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliLoyihalar kuni uchun qatiqHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →