☰ Mundarija · Tarixdan hikoyalar

Birlashgan Millatlar Tashkiloti

Darslar 43–44 · 2 ta dars · U. Jo‘rayev, Q. Usmonov, A. Nurqulov, G. Jo‘rayeva. Tarixdan hikoyalar, 5-sinf (2-nashr). Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2015
44

BMT va dunyo bolalari

Darslik: 152–154-betlar
MaqsadYUNISEF, Bola huquqlari konvensiyasi va BMTning dunyo bolalariga g‘amxo‘rligini bilish.
Yangi so‘zlar
YUNISEF · UNICEFkonvensiya · conventionemlash · vaccinationjamg‘arma · fund
Tushuntirish

Ikkinchi jahon urushi bolalar boshiga katta ofatlar solgan edi. Shuning uchun BMT 1946-yilda Bolalarga yordam ko‘rsatish xalqaro jamg‘armasini — YUNISEFni tuzdi. Dastlab u urushdan ko‘p aziyat chekkan Yevropa bolalariga yordam berdi, keyin Osiyo, Afrika va Janubiy Amerika bolalariga ham yordam bera boshladi. 1965-yilda YUNISEF Nobel tinchlik mukofotini oldi. Bugun YUNISEF bolalarni xavfli kasalliklarga qarshi emlaydi, toza ichimlik suvi yetkazib beradi, ochlik va savodsizlikka qarshi kurashadi. Pul YUNISEFga davlatlar va xayrixoh odamlar beradi, shuningdek, tabrik otkritkalari sotiladi. Bu odat 1949-yilda boshlangan: chex qizcha Yitka Samkova yordam uchun rahmat tariqasida rasm chizgan, jamg‘arma xodimlari uning rasmini otkritkaga tushirgan. 1989-yilda BMT «Bola huquqlari to‘g‘risida»gi Konvensiyani qabul qildi. Unda 18 yoshgacha bo‘lgan har bir odam bola hisoblanishi, bolalarning yashash, sog‘lom o‘sish, o‘qish huquqi bor ekani yozilgan; bolalarni arzon ishchi kuchi qilib ishlatish va askarlikka jalb etish taqiqlangan. O‘zbekiston bu Konvensiyaga qo‘shilgan va YUNISEF bilan emlash, vaksina yetkazish, Orolbo‘yi aholisiga yordam kabi sohalarda hamkorlik qiladi. 2007-yilda «Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida»gi qonun qabul qilindi.

Namunalar
YUNISEF 1946-yilda tuzilgan, 1965-yilda Nobel mukofotini olgan: oradagi farq 19 yil.
Konvensiyaga ko‘ra 18 yoshgacha bo‘lganlar bola hisoblanadi.
Sinfda faoliyat

«Mening huquqlarim»: to‘rt huquqni (yashash, o‘qish, sog‘lom o‘sish, o‘ynash) rasm bilan ko‘rsating; har biriga bitta gap yozing.

Mashq
1
YUNISEF nima uchun tuzilgan?
2
YUNISEF bugun qanday ishlar qiladi?
3
Bola huquqlari Konvensiyasiga ko‘ra kim bola hisoblanadi?
4
Konvensiya bolalarga nimalarni taqiqlaydi?