ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi5-sinf · 23-hafta

Urganchga Navro‘z otkritkasi

🎯 Missiya: Hamkor sinfga Navro‘z otkritkasi uchun A, B yoki C maketlaridan qaysi biri mos va nega?

Dushanba

Sinf rahbariUrganchdagi hamkor sinfga Navro‘z tabrik otkritkalari yuboramiz. Otkritka 15 sm × 10 sm bo‘lib, konvertga sig‘ishi kerak. Jamoangiz uning maketini tanlaydi.
MalikaMen boshlayman. Mahalla kulolining sopol kosasi suratini oldik: 600 × 400 piksel. Uni grafik muharrirda ochamiz: Fayl → Ochish.
Anvar: Rasm menyusi → Resize. Eni va bo‘yi nisbati saqlansa, rasm cho‘zilmaydi. 600 : 400 = 3 : 2, 450 × 300 ham 3 : 2.
JasurKvadrat 450 × 450 bo‘lsa, nisbat buziladi va kosa cho‘zilib ketadi.
ZarinaMatn uchun (T harfi) bor; matnni alohida qatlamga yozsak qulay. Faqat o‘z suratlarimiz yoki ruxsat olinganlardan foydalanamiz.
Informatika

Qulf 1: Rasmni kichraytiramiz

Topshiriq: 600 × 400 piksel rasmni qaysi o‘lchamga nisbatni buzmay kichraytirsa bo‘ladi?

🔑 Kalit: Rasm 600 × 400 (3 : 2); nisbatni saqlab 450 × 300 ga kichraytiriladi, kvadrat 450 × 450 esa rasmni cho‘zadi.

MalikaMaket uch variant: A — 450 × 300 piksel, rasm 3/5, matn 2/5. B — kvadrat 450 × 450. C — 450 × 300, rasm 3/5, matn 3/5.
AnvarUlushlar butunni to‘ldirishi kerak. A: 3/5 + 2/5 = 5/5 = 1 ✔. C: 3/5 + 3/5 = 6/5 > 1 — noto‘g‘ri kasr, butundan ortiq ✘.
ZarinaQog‘oz: 3 ta paket, 4 ta jamoa. Bo‘lish kasr chizig‘i bilan yoziladi: 3 : 4 = 3/4 paketdan. Paketda 20 varaq, 3/4 · 20 = 20 : 4 · 3 = 15 varaq.
JasurBizga hamkor sinfning 12 o‘quvchisiga 12 ta otkritka kerak. 12 < 15 — yetadi.
Aylananing radiusi va diametri: kosa aylanasining diametri 20 sm bo‘lsa, radiusi 10 sm.
Matematika

Qulf 2: Ulush va varaqlar

Topshiriq: 3 paket qog‘ozni 4 jamoaga teng bo‘lsa, har biriga qancha?

🔑 Kalit: Rasm 3/5 + matn 2/5 = 1 (A) butun; C da 6/5 > 1. Qog‘oz: har jamoaga 3/4 paket = 15 varaq, 12 ta otkritka yetadi.

Seshanba

ZarinaMatn: «Qadrli Urganch do‘stlari! Navro‘z muborak!» Joy nomlari bosh harf bilan: Urganch, Samarqand, Buxoro, Xiva.
MalikaQadimiy shaharlar — Samarqand, Buxoro, Xiva — Ipak yo‘lida joylashgan; Xivadagi Ichan qal’a va Buxoro, Samarqand tarixiy markazlari YuNESKO ro‘yxatida. «Ipak yo‘li» — tarixiy nom.
AnvarIsmlar ma’nosi: Jasur — dadil, Malika — qirolicha, Anvar — nurli. Ism bosh harf bilan yoziladi, ba’zi ismlarda tutuq belgisi ham bo‘ladi.
JasurKulolchilik so‘zlari: loy, charx, pech, sir, naqsh. Kulol loyni suv bilan yo‘g‘uradi, charxda shakllaydi, pechda pishiradi, sir va naqsh bilan bezaydi. Kosamizning surati shu haqida.
Ona tili

Qulf 3: Otkritka matni

Topshiriq: Qaysi yozuv to‘g‘ri?

🔑 Kalit: Matn qisqa bo‘lishi kerak: salomlashuv va imzo, joy nomlari bosh harf bilan; u kartaning 2/5 qismiga sig‘adi.

AzizOpa, otkritka Urganchga qancha yuradi? Yer aylanadi-ku, Urganch bizdan uzoqmi? 🤔
MalikaGeografiyani takrorladik: Yer — Quyosh tizimining 3-sayyorasi (jami 8 ta). O‘z o‘qi atrofida 24 soatda aylanadi, Quyosh atrofida ≈ 365 kunda.
AnvarXarita Yer yuzasini va shartli belgilar bilan kichraytirib ko‘rsatadi; joyni kenglik va uzunlik (koordinatalar) bilan, yo‘nalishni azimut bilan belgilaymiz.
ZarinaAtlasdan foydalanamiz: Dunyo okeani — suvning 96,5 %, qolgani daryo, ko‘l, muzlik va yer osti suvlari.
Geografiya

Qulf 4: Xaritada otkritka yo‘li

Topshiriq: Yer o‘z o‘qi atrofida necha soatda aylanadi?

Chorshanba

AzizOtkritka orqasiga hayvon chizdim! “This is my lamb. I love it and it loves me.” 🐑
AnvarBolalari: goose — gosling, sheep — lamb, cow — calf, hen — chick. Ko‘plik: sheep → sheep, goose → geese, calf → calves.
ZarinaOvozlar: “Dogs bark, cows moo, sheep baa.” “My puppy barks loudly.” Ravish: loud → loudly, happy → happily.
MalikaBiologiyada: hayvonlar (baliq, qushlar, sutemizuvchilar) va bo‘ladi. Qo‘y — sutemizuvchi. Hayvonot dunyosi — .
JasurArilar va kapalaklar o‘simliklarni changlatadi; yomg‘ir chuvalchangi tuproqni yaxshilaydi.
Ingliz tiliBiologiya

Qulf 5: Aziz va hayvonlar

Topshiriq: Jumlani tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Mypuppybarksloudly.

Payshanba

ZarinaNavro‘zdan oldin mahalla oshpazlari uchun yana qalpoqcha tikamiz. Bichishdan avval matoni tekshiramiz: dog‘, yirtiq, uzilgan ip bor-yo‘qligini; yuz va teskari tomonini topamiz; dazmollaymiz.
Malikani matoga tejab joylaymiz va bo‘r yoki sovun bilan chizamiz. andazadagi bilan bir xil bo‘lsin.
AnvarFartuk andazasi buklangan matoga, bo‘ylama ip yo‘nalishini hisobga olib, to‘g‘nog‘ich bilan mahkamlanadi. Cho‘ntak ham chok haqi bilan chiziladi.
JasurBezak uchun , kashta yoki tasma qo‘shsak, bir andazadan har xil fartuk chiqadi. Qaychi — sopi bilan uzatiladi.
Texnologiya

Qulf 6: Qalpoqcha bichish

Topshiriq: Bichishdan oldin mato bilan nima qilinadi?

AnvarHamkor sinfimiz Urganchda. Urganch Xorazmshohlar poytaxti bo‘lgan. Xorazm tarixidan kim haqida yozamiz?
Malika1206-yilda Mo‘g‘ulistonda Temuchin Chingizxon unvoni bilan katta davlat tuzgan. 1219-yilda u Xorazmshohlar davlatiga yurish boshlagan. Davlatni Sulton Alouddin Muhammad boshqargan.
JasurSultonning o‘g‘li Jaloliddin Manguberdi (1198–1231) sifatida kurashni davom ettirgan. 1221-yilda Parvon yonida mo‘g‘ullarni yengdi.
Zarina1221-yil noyabrda Hind daryosi bo‘yida jang bo‘lgan; Jaloliddin 1231-yilgacha kurashni davom ettirgan. Otkritkaga bir jumla yozamiz.
Tarixdan hikoyalar

Qulf 7: Xorazm qahramoni

Topshiriq: Jaloliddin Manguberdi qaysi yillarda yashagan?

MalikaMuqimiy — Muhammad Aminxo‘ja Muqimiy 1850-yilda Qo‘qonda novvoy oilasida tug‘ilgan. Avval mahalla maktabida, so‘ng Qo‘qon va Buxoro madrasalarida o‘qigan.
AnvarAsosiy kasbi — lik. Qo‘qonda shoirlar davrasiga boshchilik qilgan. 1903-yilda 53 yoshida vafot etgan.
ZarinaO‘zbek adabiyotida janrining asoschisi hisoblanadi. Hajviy asarlari ham mashhur. Asarlarini qayta aytmayman, darslikda 30-mavzu.
JasurOtkritkaga chiroyli xat kerak — xattotlikdan ilhomlanamiz.
Adabiyot

Qulf 8: Muqimiy sayohatnomasi

Topshiriq: Muqimiy qaysi janrning asoschisi hisoblanadi?

Juma

ZarinaHamkor sinfga rus tilida ham yozamiz: «Мы дарим вам открытку». «Мы пишем вам письмо». Olmosh ot o‘rnida turadi.
Anvar«Я — меня, мне, меня, мной, обо мне». «Мы — нас, нам, нас, нами, о нас». «Вы — вас, вам, вас, вами, о вас».
Malika«Он — его, ему, его, им, о нём». «Она — её, ей, её, ей, о ней». Tegishli olmoshlar ham bor: «наш класс», «ваша школа».
Jasur«Расскажите о нас!» — «о нас» o‘rin kelishigida.
Rus tili

Qulf 9: Мы дарим вам

Topshiriq: «Мы дарим ___ открытку» (sizlarga). Qaysi shakl?

Sinf rahbariQaysi maketni tanlaysiz? Kalitlar bilan javob bering.
AnvarB kvadrat: rasm 3 : 2 nisbatdan cho‘zilib ketadi va 15 × 10 sm konvertga mos emas.
ZarinaC: 3/5 + 3/5 = 6/5 > 1 — joy yetmaydi.
MalikaA: 450 × 300 (3 : 2), 3/5 + 2/5 = 1; 12 ta otkritkaga 15 varaq yetadi.
A maketni tanlaymiz. Missiya bajarildi!
Matematika

Qulf 10: Tanlov

Topshiriq: Qaysi kalit C maketni rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 10 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotBiologiyaGeografiyaRus tiliTarixdan hikoyalar

0 / 13 yulduz

Jamoa hisoboti

Navro‘z otkritkasi: A maket

Kosa surati 600 × 400 piksel, nisbati 3 : 2. Uni 450 × 300 ga kichraytirsak, rasm cho‘zilmaydi va 15 × 10 sm konvertga mos keladi. Maketda rasm 3/5, matn 2/5 joy oladi, jami 5/5 = 1. C maketda 6/5 chiqadi, bu butundan ortiq. Har jamoaga 3/4 paket, ya’ni 15 varaq tushadi, 12 ta otkritkaga yetadi.

— 5-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Rasm 600 × 400 (3 : 2); nisbatni saqlab 450 × 300 ga kichraytiriladi, kvadrat 450 × 450 esa rasmni cho‘zadi.
  2. Rasm 3/5 + matn 2/5 = 1 (A) butun; C da 6/5 > 1. Qog‘oz: har jamoaga 3/4 paket = 15 varaq, 12 ta otkritka yetadi.
  3. Matn qisqa bo‘lishi kerak: salomlashuv va imzo, joy nomlari bosh harf bilan; u kartaning 2/5 qismiga sig‘adi.

Yulduzli savollar

  1. 3/5 + 2/5 nechaga teng?

  2. 3 : 4 ni kasr ko‘rinishida yoz.

  3. O‘ylab ko‘r: rasm 600 × 400 bo‘lsa, nisbatni saqlab eni 300 bo‘lsa, bo‘yi qancha bo‘ladi?

Hikoyadagi darslar