ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Qurilish materiallari; oqilona foydalanish; takrorlash

Darslar 48–50 · 3 ta dars · Y.V. Malikova, S.V. Kosyanenko. Tabiiy fanlar 4-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; S.V. Kosyanenko, Y.V. Malikova, O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 4-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
49

Foydali qazilmalardan oqilona foydalanish

Darslik: 2-qism, 70–73-betlar
MaqsadFoydali qazilmalardan oqilona foydalanishni: tejash, qayta ishlash (chiqindilarni qayta ishlatish) va tiklanadigan energiyaga o‘tishni bilish.
Yangi so‘zlar
tejamkorlik · thrift (saving)qayta ishlash · recyclingchiqindi · wastequyosh paneli · solar panel
Tushuntirish

Foydali qazilmalar cheklangan, shuning uchun ularni oqilona ishlatish kerak. Birinchisi — tejash: keraksiz chiroqni o‘chirish, suv va gazni isrof qilmaslik. Ikkinchisi — qayta ishlash: eski metall, shisha va qog‘ozni yig‘ib, qayta eritib yoki bo‘tqa qilib, yangi buyum yasash mumkin. Bu qazib olinadigan xom ashyoni kamaytiradi va tabiatni ifloslantirmaydi. Uchinchisi — buyumni darrov tashlamay, ta’mirlab, qayta ishlatish. To‘rtinchisi — tiklanadigan energiyadan foydalanish: quyosh panellari quyosh nuridan, shamol turbinalari shamoldan elektr oladi. O‘zbekistonda quyosh kunlari ko‘p bo‘lgani uchun quyosh energiyasi katta imkoniyat. Chiqindilarni turiga qarab alohida idishlarga tashlash — oddiy, lekin foydali odat.

Yig‘ish: metall, shisha, qog‘ozEritish yoki qayta ishlashYangi buyum
chiqindini qayta ishlash1 / 6

Qaysi guruhga kiradi?

👞 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Etikdo‘z yirtilgan poyabzalni tashlamay, tuzatib beradi. Poyabzal yana yillar xizmat qiladi.

Kim ishlatadi

Etikdo‘zlar, tikuvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Poyabzalingizga qarab, etikdo‘z birinchi bo‘lib tuzatadigan joyni toping.

Namunalar
Bo‘sh shisha idish — qayta ishlashga; eski ko‘ylak — ta’mirlab kiyish yoki boshqaga berish.
Sinfda faoliyat

Bir hafta davomida oilangizda nechta shisha, qog‘oz va plastik idish tashlanishini sanang va qaysi birini qayta ishlatish mumkinligini muhokama qiling. Shisha sinig‘i bilan ehtiyot bo‘ling, kattalar yordam bersin.

Mashq
1
Qayta ishlash nima beradi?
2
Quyosh paneli nimadan elektr oladi?
3
Uyda tejash uchun nima qilish mumkin?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMaktabda yonib turgan chiroqlarHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →