Fizik hodisalar
Moddaning o‘zi o‘zgarmay, faqat holati yoki joyi o‘zgaradigan hodisalar fizik hodisalar deyiladi. Mexanik hodisa — jismning harakati (to‘p dumalashi, mashina yurishi). Issiqlik hodisasi — qizish, sovish, muzning erishi, suvning qaynashi. Yorug‘lik hodisasi — quyosh chiqishi, soya, kamalak. Tovush hodisasi — tor titraganda ovoz chiqishi. Elektr hodisasi — chiroqning yonishi, chaqmoq. Magnit hodisasi — magnitning temirni tortishi. Muz erishi fizik hodisa: muz ham, suv ham bir xil modda — suv. Qaynoq suv va elektr xavfli: ularga kattalarsiz tegmang, ayniqsa rozetkaga hech narsa tiqmang.
| Hodisa | Misol |
|---|---|
| Mexanik | to‘p dumalashi, mashina yurishi |
| Issiqlik | isish, sovish, muz erishi, suv qaynashi |
| Yorug‘lik | quyosh chiqishi, soya, kamalak |
| Tovush | tebranayotgan tor |
| Elektr | lampa yonishi, chaqmoq |
| Magnit | magnit temirni tortadi |
Qaysi guruhga kiradi?
Ba’zi qalamdonlar kichik magnit bilan o‘zi yopiladi. Magnit qopqoqni tortib turadi.
Elektrchilar, o‘yinchoq ustalari
Maktab doskasida yoki eshikda magnit biror narsani ushlab turganini toping va nimani ushlab turishini ayting.
Chizg‘ichni stol chetiga bosib, uchini tortib qo‘yib yuboring: tovush chiqadi. Chizg‘ich uzunligini o‘zgartirib, tovush qanday o‘zgarishini eshiting.