ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Fizik hodisalar; harakat va kuch

Darslar 51–52 · 2 ta dars · Y.V. Malikova, S.V. Kosyanenko. Tabiiy fanlar 4-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; S.V. Kosyanenko, Y.V. Malikova, O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 4-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
51

Fizik hodisalar

Darslik: 2-qism, 78–81-betlar
MaqsadFizik hodisalarni (mexanik, issiqlik, yorug‘lik, tovush, elektr, magnit) farqlashni va ularning misollarini bilish.
Yangi so‘zlar
hodisa · phenomenontovush · soundyorug‘lik · lightmagnit · magnet
Tushuntirish

Moddaning o‘zi o‘zgarmay, faqat holati yoki joyi o‘zgaradigan hodisalar fizik hodisalar deyiladi. Mexanik hodisa — jismning harakati (to‘p dumalashi, mashina yurishi). Issiqlik hodisasi — qizish, sovish, muzning erishi, suvning qaynashi. Yorug‘lik hodisasi — quyosh chiqishi, soya, kamalak. Tovush hodisasi — tor titraganda ovoz chiqishi. Elektr hodisasi — chiroqning yonishi, chaqmoq. Magnit hodisasi — magnitning temirni tortishi. Muz erishi fizik hodisa: muz ham, suv ham bir xil modda — suv. Qaynoq suv va elektr xavfli: ularga kattalarsiz tegmang, ayniqsa rozetkaga hech narsa tiqmang.

HodisaMisol
Mexanikto‘p dumalashi, mashina yurishi
Issiqlikisish, sovish, muz erishi, suv qaynashi
Yorug‘likquyosh chiqishi, soya, kamalak
Tovushtebranayotgan tor
Elektrlampa yonishi, chaqmoq
Magnitmagnit temirni tortadi
mashinaning yurishi1 / 8

Qaysi guruhga kiradi?

🧲 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ba’zi qalamdonlar kichik magnit bilan o‘zi yopiladi. Magnit qopqoqni tortib turadi.

Kim ishlatadi

Elektrchilar, o‘yinchoq ustalari

Bugun sinab ko‘ring

Maktab doskasida yoki eshikda magnit biror narsani ushlab turganini toping va nimani ushlab turishini ayting.

Namunalar
Muz erishi — issiqlik hodisasi; soya paydo bo‘lishi — yorug‘lik hodisasi.
Sinfda faoliyat

Chizg‘ichni stol chetiga bosib, uchini tortib qo‘yib yuboring: tovush chiqadi. Chizg‘ich uzunligini o‘zgartirib, tovush qanday o‘zgarishini eshiting.

Mashq
1
Mexanik hodisaga misol keltiring.
2
Muz erishi qanday hodisa?
3
Nega rozetkaga hech narsa tiqib bo‘lmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOg‘ir narsa tezroq tushadimi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →