O‘simlikka barg nega kerak?
Barglarning shakli, rangi va o‘lchami turlicha. Bir bargpanjadan iborat barg oddiy (chinor, terak), bir bandda bir nechta kichik bargchalar o‘tirsa, murakkab barg deyiladi (kashtan, akatsiya). Barg o‘simlik uchun juda muhim: u oziq hosil qiladi, nafas oladi va ortiqcha namlikni bug‘latadi. Bargdagi mayda teshikchalar — stomalar orqali havodan karbonat angidrid kiradi, kislorod va suv bug‘i chiqadi. Fotosintezda yorug‘lik energiyasi bilan karbonat angidrid va suvdan shakar (glyukoza) va kislorod hosil bo‘ladi. Bu ishni bargdagi yashil modda — xlorofill bajaradi. Kuzda kunlar qisqarib, xlorofill yo‘qola boshlaydi va bargda boshqa bo‘yoqlar ko‘rinadi: karotin barglarni to‘q sariq, ksantofill sariq, antotsian qizil qiladi.
| Bo‘yoq | Barg rangi |
|---|---|
| Xlorofill | yashil |
| Karotin | to‘q sariq |
| Ksantofill | sariq |
| Antotsian | qizil |
Fotosintez tezligi eng kam omil bilan cheklanadi
Cheklovchi omil: CO₂ · tezlik ≈ 40 %
Issiq kunda katta daraxt tagida havo ochiq joydagidan salqin bo‘ladi. Barglar soya beradi va nam chiqaradi.
Bog‘bonlar, park xodimlari
Daraxt yoki bino soyasida turib, quyoshdagi joydan farqini sezing.
«Barglar albomi»: yerga tushgan beshta bargni terib (daraxtdan yulmang!), ularni oddiy yoki murakkab deb ajrating va daftarga yopishtiring. Rangini yoniga yozing.