ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Hayvonlarni himoya qilish; hayvonlar bo‘yicha takrorlash

Darslar 16–17 · 2 ta dars · Y.V. Malikova, S.V. Kosyanenko. Tabiiy fanlar 4-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; S.V. Kosyanenko, Y.V. Malikova, O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 4-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
16

Hayvonlarni himoya qilish

Darslik: 1-qism, 68–71-betlar
MaqsadHayvonlarni muhofaza qilish yo‘llarini bilish: Qizil kitob, qo‘riqxonalar, xalqaro tashkilotlar (Grinpis, WWF), boshpanalar va uy hayvoniga mas’uliyat bilan munosabat.
Yangi so‘zlar
muhofaza qilish · to protectqo‘riqxona · nature reserveko‘ngilli (volontyor) · volunteerbiologik xilma-xillik · biological diversity
Tushuntirish

Sayyoramizdagi hayvonot olami himoyaga muhtoj. Xalqaro Qizil kitob va O‘zbekiston Qizil kitobiga yo‘qolish xavfi ostidagi hayvonlar kiritilgan; ularni ovlash taqiqlanadi. Hayvonlarni asrash uchun qo‘riqxonalar tashkil qilinadi. Dunyoda atrof-muhitni muhofaza qiladigan tashkilotlar bor. Grinpis (inglizcha «yashil tinchlik») iqlim o‘zgarishi, o‘rmonlarning kamayishi va ifloslanish bilan shug‘ullanadi. Butunjahon yovvoyi tabiat fondi (WWF) biologik xilma-xillikni saqlashga harakat qiladi; O‘zbekistonda u qor qoploni — irbis, sayg‘oq va Buxoro bug‘usi (xongul) kabi hayvonlarni saqlash loyihalarida qatnashadi. Xongullar Zarafshon qo‘riqxonasida ko‘paytirilib, keyin tabiatga qo‘yib yuboriladi. Uysiz hayvonlar uchun boshpanalar bor, ularda ko‘ngillilar parvarish qiladi. Uyga hayvon olishdan oldin uni boqish uchun vaqt, mablag‘ va mas’uliyat yetarlimi, deb o‘ylab ko‘rish kerak. Begona yoki ko‘chadagi hayvonga qo‘l tekkizmang: u sizni tishlashi yoki kasallik yuqtirishi mumkin; kattalarga ayting.

Qizil kitobQo‘riqxonalarGrinpisWWFTashkilotlarBoshpanalar vako‘ngillilarHayvonlarniasrash
Qo‘riqxonalar hayvonlarni himoyaqiladi.1 / 4

Qaysi guruhga kiradi?

🦌 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qo‘riqxonada mehmonlar kiyiklarni uzoqdan kuzatadi va ularga ovqat bermaydi. Hayvonlar xotirjam yashaydi.

Kim ishlatadi

Qo‘riqxona xodimlari, veterinarlar

Bugun sinab ko‘ring

Qushni ko‘rsangiz, jim turing va u qancha vaqt qolishini kuzating.

Namunalar
Qushlar uchun bahorda uya yasab, uy yonidagi daraxtga osib qo‘yish mumkin.
Volontyorlar boshpanadagi hayvonlarga ovqat va dori olib keladi, ularni sayr qildiradi.
Sinfda faoliyat

«Hayvonlar huquqi» eslatmasi: kichik plakatda uy hayvoniga g‘amxo‘rlik qilishning besh qoidasini yozing (suv va ovqat, tozalik, sayr, shifokor, mehr). Sinfga ko‘rsating.

Mashq
1
Qizil kitobga hayvonlar nega kiritiladi?
2
WWF nima bilan shug‘ullanadi?
3
Xongul qaysi hayvon? U qayerda ko‘paytiriladi?
4
Uysiz it yo‘lda sizga yaqinlashsa nima qilasiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTuxum do‘konga qanday keladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →