Havoning xossalari
Havo gazlar aralashmasi. Azot yonmaydi va nafas olishga yaramaydi, lekin oqsillar tarkibiga kiradi; ba’zi bakteriyalar uni havodan olib, tuproqqa beradi. Nomi ham shundan: «azot» — «jonsiz» degan ma’noni bildiradi. Kislorod nafas olish va yonish uchun zarur: kislorodsiz olov yonmaydi, odam bir necha daqiqadan ortiq yashay olmaydi. Karbonat angidrid o‘simliklar uchun kerak: barglar undan shakar hosil qiladi. Havoning xossalari: u hamma bo‘shliqni to‘ldiradi (quruq tuproqqa suv quysangiz, pufakchalar chiqadi — bu tuproqdagi havo); rangsiz, shaffof va hidsiz (hid bo‘lsa, havoga aralashgan boshqa modda bug‘idan); og‘irligi bor; issiq havo kengayib, yengillashib ko‘tariladi, sovuq havo pastga tushadi; elastik — siqilgan havo qo‘yib yuborilganda dastlabki holatiga qaytadi, shuning uchun koptok va g‘ildirakka havo damlanadi. Tuman paytida havodagi suv bug‘i mayda tomchilarga aylanadi va biz ularni ko‘ramiz.
Qaysi guruhga kiradi?
Bola bir varaq qog‘oz va uni g‘ijimlab yasagan to‘pni birga tashlaydi. To‘p oldin tushadi, chunki havo varaqni ko‘proq to‘xtatadi.
Velosipedchilar, uchurma ustalari
Yassi varaqni va g‘ijimlangan varaqni birga tashlab, qaysi biri oldin tushishini ko‘ring.
Tajriba (kattalar bilan): stakanga tuproq solib, ustidan suv quying va pufakchalarni kuzating. Ikkinchi marta tuproqni avval aralashtirib, keyin suv quying va qaysi birida pufakchalar ko‘pligini solishtiring. Olov bilan tajribani faqat kattalar o‘tkazsin.