ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Qurilish materiallari; oqilona foydalanish; takrorlash

Darslar 48–50 · 3 ta dars · Y.V. Malikova, S.V. Kosyanenko. Tabiiy fanlar 4-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; S.V. Kosyanenko, Y.V. Malikova, O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 4-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
48

Qurilish materiallari

Darslik: 2-qism, 66–69-betlar
MaqsadQurilish materiallarini (marmar, granit, qum, shag‘al, gil, g‘isht, sement) va ularning qayerda ishlatilishini bilish.
Yangi so‘zlar
marmar · marblegranit · graniteg‘isht · bricksement · cement
Tushuntirish

Uylar, yo‘llar va ko‘priklar qurishda ishlatiladigan materiallar qurilish materiallari deyiladi. Ko‘pchiligi foydali qazilmalardan olinadi. Granit juda qattiq tosh; undan zinapoya, yo‘l qirg‘og‘i va haykal poydevori yasaladi. Marmar chiroyli, silliqlanadigan tosh; u binolarni bezashda, metro bekatlarida ishlatiladi. Qum va shag‘al beton tayyorlash va yo‘llarga to‘shash uchun kerak. Gilni qolipga solib, pishirib g‘isht tayyorlanadi. Sement qum va suv bilan aralashtirilsa qotib, mustahkam bo‘ladi. Yog‘och ham qurilish materiali, lekin u o‘simlikdan olinadi. Qurilish maydonchasida o‘ynash xavfli: u yerda og‘ir yuklar va o‘tkir buyumlar bor.

MaterialIshlatilishi yoki xossasi
Granitzinapoya, yo‘l chetlari, haykal poydevori
Marmarbinolar va metro bezagi
Qum va shag‘albeton, yo‘l qurilishi
G‘ishtloydan qoliplab pishiriladi
Sementqum va suv bilan qotib mustahkam bo‘ladi
marmar1 / 6

Qaysi guruhga kiradi?

🧱 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

G‘isht teruvchi g‘ishtni g‘isht ustiga qo‘yib, devor to‘g‘ri chiqishi uchun ipga qaraydi. Devor qator-qator o‘sadi.

Kim ishlatadi

G‘isht teruvchilar, yo‘lchilar

Bugun sinab ko‘ring

G‘isht devorni toping va bir qatordagi g‘ishtlarni sanang.

Namunalar
Uy devori — g‘isht; zinapoya — granit; bino bezagi — marmar.
Sinfda faoliyat

Mahallangizdagi bir binoga qarang (kattalar bilan) va uning qanday materiallardan qurilganini aniqlang: devor, tom, deraza, pol.

Mashq
1
G‘isht nimadan tayyorlanadi?
2
Granit qanday tosh?
3
Nega qurilish maydonchasida o‘ynash mumkin emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMaktabda yonib turgan chiroqlarHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →