Mikroblarning foydasi bormi?
Mikroblar — faqat mikroskopda ko‘rinadigan juda mayda tirik mavjudotlar: bakteriyalar, mayda zamburug‘lar va boshqalar. «Mikrob» so‘zi yunoncha «mikro» (kichik) va «bio» (hayot) so‘zlaridan olingan. Ularni birinchi bo‘lib gollandiyalik olim Antoni van Levenguk o‘zi yasagan mikroskop orqali ko‘rgan. Mikroblar hamma yerda: suvda, tuproqda, havoda, narsalarda, hatto bizning terimiz va ichagimizda. Ularning ko‘pchiligi zararsiz yoki foydali. Sut kislotali bakteriyalar qatiq, ayron, pishloq tayyorlashga yordam beradi. Tuganak bakteriyalar dukkakli o‘simliklar ildizida yashab, tuproqni azot bilan boyitadi. Ichakdagi foydali bakteriyalar hazm qilishga va himoyaga yordam beradi. Ko‘k mog‘or ayrim pishloq turlarini tayyorlashda ishlatiladi, ba’zi mog‘orlardan birinchi antibiotik — penitsillin olingan. Zararli mikroblar kasallik keltiradi; uydagi qora mog‘or allergiya va nafas yo‘li kasalliklarini qo‘zg‘atishi mumkin. Mikroblardan saqlanish uchun qo‘lni sovun bilan yuvish, yuvilmagan meva-sabzavotni yemaslik, uyni shamollatish va quruq tutish kerak. Mog‘orlangan non yoki mevani yemang va hidlamang.
«Mikroblar qanday tarqaladi»: bir bolaning kaftiga un yoki yaltiroq kukun surting, u boshqalar bilan qo‘l olishsin. Kimning qo‘lida iz qolganini ko‘ring. Keyin sovun bilan yuvib, nima o‘zgarganini ayting. (Haqiqiy mikroblarni o‘stirmang.)