☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Ibn Sino va do‘stlik ertagi

Darslar 18–19 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
19

Do‘stlikda gap ko‘p ekan

Darslik: 2-qism, 22–27-betlar
MaqsadXalq ertagining muallifsizligini va jonlantirishni tushunish; do‘stlikning qadri haqida fikr yuritish.
Yangi so‘zlar
xalq ertagi · folk talejonlantirish · personificationfarq · differenceqadriyat · value
Tushuntirish

Darslikda «Do‘stlikda gap ko‘p ekan» o‘zbek xalq ertagi bor: unda jonsiz narsalar do‘st tutinadi. Biz uni qayta aytmaymiz. Xalq ertagining muallifi yo‘q: u asrlar davomida odamlar tomonidan og‘izdan-og‘izga aytib kelingan. Jonsiz narsalar yoki hayvonlar gapirsa va o‘ylasa, bu jonlantirish deyiladi. Ertakda ko‘pincha qahramonlar bir-biridan farq qiladi, lekin ular birgalikda foydali bo‘lishi mumkin. Biz ertak xulosasini o‘z hayotimiz bilan bog‘laymiz.

Namunalar
«Shakar bilan Tuz». Bir bor ekan, bir yo‘q ekan, Shakar bilan Tuz bir javonda yonma-yon turar ekan. Shakar: «Men shirinman, hamma meni yaxshi ko‘radi», deb maqtanar ekan. Tuz esa: «Men sho‘rman, meni hech kim sevmaydi», deb xafa bo‘lar ekan. Bir kuni oshpaz sho‘rvaga Tuz solmagan ekan, sho‘rva mazasiz chiqibdi. Shunda Shakar: «Har birimizning o‘z o‘rnimiz bor ekan», debdi. Shundan beri ular ajralmas do‘st ekan.
Jonlantirish: Shakar va Tuz gapiradi. G‘oya: farqli bo‘lsak ham, har kim o‘z o‘rnida kerak.
Sinfda faoliyat

«Narsalar gapirsa»: bolalar sinfdagi ikki narsa (qalam va o‘chirg‘ich) o‘rtasida 3 gaplik suhbat tuzadi.

Mashq
1
Shakar bilan Tuz qayerda turar edi?
2
Tuz nima uchun xafa edi?
3
Oshpaz Tuz solmasa, nima bo‘ldi?
4
Matndagi jonlantirishni ko‘rsating.
5
Ertakning g‘oyasini ayting.