☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Xato, yordam va tabiat jarayonlari

Darslar 34–35 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
34

Arining qasosi (2-qism)

Darslik: 3-qism, 10–13-betlar
MaqsadHikoyaning davomini taxmin qilish; xulosa chiqarish; chaqilganda birinchi yordam qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
taxmin · guess, predictionxulosa · conclusionbirinchi yordam · first aidxotirjam · calm
Tushuntirish

Darslikda «Arining qasosi» hikoyasining davomi (2-qism) bor: unda voqealarning oqibati ko‘rsatiladi va bola o‘z xatosini anglaydi. Biz uni qayta aytmaymiz. Hikoyaning davomini taxmin qilish uchun boshlanishni esga olamiz va «Agar ... bo‘lsa, ... bo‘ladi» deb o‘ylaymiz. Hikoya oxirida xulosa chiqaramiz: qahramon nimani o‘rgandi? Ari chaqqanda kattalar chaqilgan joyni sovun bilan yuvadi va sovuq narsa qo‘yadi; bola esa xotirjam bo‘lib, kattalarni chaqiradi.

Namunalar
«Do‘st yordami». Dalada o‘ynayotgan Ali nimadir chaqqanini sezib, qichqirib yubordi. Do‘sti Rustam qo‘rqmadi: «Tinchlan, hozir kattalarni chaqiraman», dedi va qo‘shni aka tomon yugurdi. Aka chaqilgan joyni sovun bilan yuvib, ustiga sovuq mato qo‘ydi. Ali ancha yengil tortdi. Kechqurun ota-onasi unga qayta-qayta tikilib ko‘rdi: yuzi shishmagan, nafas olishi tinch edi. Ali Rustamga rahmat aytib, xotirjam bo‘lish qanchalik muhimligini tushundi.
Taxmin: «Agar Rustam qo‘rqib qochsa, Ali yolg‘iz qolardi.» Xulosa: do‘st qiyin paytda xotirjam bo‘lib yordam beradi.
Sinfda faoliyat

«Davomini top»: o‘qituvchi matnni yarmigacha o‘qiydi, bolalar juftlikda davomini 2 gapda taxmin qiladi, so‘ng haqiqiy davomi o‘qiladi.

Mashq
1
Ali nima sezib, qichqirib yubordi?
2
Rustam nima qildi?
3
Aka chaqilgan joyga nima qildi?
4
Kechqurun kattalar nimani tekshirdi?
5
Matndan qanday xulosa chiqarasiz?