46
Qari bilganni pari bilmas
Darslik: 3-qism, 54–57-betlar
Maqsad«Qari bilganni pari bilmas» maqolining ma’nosini tushunish; ertak va maqol o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatish; keksalarni hurmat qilish.
Yangi so‘zlar
qariya · old manhikmat · wisdomtajriba · experiencehurmat · respect
Tushuntirish
Darslikda «Qari bilganni pari bilmas» o‘zbek xalq ertagi berilgan. Xalq ertagining muallifi ma’lum emas: u avloddan avlodga og‘zaki aytib kelingan. Biz ertakni qayta aytmaymiz, faqat mavzusi keksalarni hurmat qilish va ularning hayotiy tajribasi qadrli ekanini aytamiz. Maqol ma’nosi: katta yoshdagi odam ko‘p narsani ko‘rgan, shuning uchun maslahati foydali. Ertak ko‘pincha maqolning ma’nosini voqea orqali ko‘rsatadi. Quyida o‘z matnimizni o‘qib, uning maqolga qanday mosligini aniqlaymiz.
Namunalar
Matn «Buloq izlab». Cho‘pon bola tog‘ etagida yo‘l adashib, suv topolmay qoldi. Yo‘lida cholni uchratib, undan yordam so‘radi. Chol: «Pastlikda tol o‘sgan joyni qidir, tol suv bor yerda o‘sadi», dedi. Bola tepalikdan qarab, pastda yashil tollarni ko‘rdi va o‘sha tomonga borib, kichik buloqni topdi. U cholga minnatdorchilik bildirib, suvdan unga ham olib keldi. Shundan keyin bola keksalar so‘ziga quloq solishni odat qildi.
Matn maqolga mos: cholning tajribasi bolani qutqardi.
Sinfda faoliyat
«Katta kishi maslahati»: bolalar katta yoshdagi kishidan olgan bitta maslahatni aytib, uning foydasini tushuntiradi.
Mashq
1
Bola nima uchun cholga murojaat qildi?
Suv topolmay qolgan edi.
2
Chol qanday maslahat berdi?
Pastlikda tol o‘sgan joyni qidirishni
3
Bola nimani topdi?
Kichik buloqni
4
Xalq ertagining muallifi nega noma’lum?
U og‘zaki aytib kelingan.
5
Maqolning ma’nosini ayting.
Keksa odam tajribasi qadrli.