18
Abu Ali ibn Sino
Darslik: 2-qism, 16–21-betlar
MaqsadRivoyat va tarjimai holning farqini bilish; Abu Ali ibn Sino haqida asosiy ma’lumotlarni aytish.
Yangi so‘zlar
rivoyat · legend, traditional taletabib · physicianallom · great scholarqomusiy olim · encyclopedic scholar
Tushuntirish
Darslikda Abu Ali ibn Sino haqida qisqa ma’lumot va rivoyat berilgan: unda olimning kitobga muhabbati ko‘rsatiladi. Biz rivoyatni qayta aytmaymiz. Rivoyat — og‘izdan-og‘izga o‘tib kelgan hikoya; unda tarixiy haqiqat bilan birga to‘qima ham bo‘lishi mumkin. Tarjimai hol esa shaxs hayotining aniq, tekshirilgan faktlari. Ibn Sino 980-yilda Buxoro yonidagi Afshona qishlog‘ida dunyoga kelgan; u ko‘p fanlarni bilgan olim va mashhur tabib edi. G‘arbda uni Avitsenna deb atashadi.
Namunalar
«Buyuk tabib». Ibn Sino yoshligidan kitob o‘qishni sevgan. U tibbiyotga oid bilimlarini bir kitobga jamladi va «Tib qonunlari» asarini yozdi. Bu kitob asrlar davomida Sharqda ham, Yevropa universitetlarida ham tabiblarga darslik bo‘lgan. Uning nomi bugun ham dunyoning ko‘plab mamlakatlarida hurmat bilan tilga olinadi. Biz bu olimni bilim va mehnat timsoli sifatida eslaymiz.
Qiyoslash: rivoyat — og‘izdan-og‘izga o‘tgan hikoya; tarjimai hol — aniq faktlar (tug‘ilgan joyi: Afshona, 980-yil).
Sinfda faoliyat
«Fakt yoki rivoyat?»: o‘qituvchi gaplarni o‘qiydi; bolalar fakt bo‘lsa «tarjimai hol», to‘qima bo‘lishi mumkin bo‘lsa «rivoyat» deb javob beradi.
Mashq
1
Ibn Sino qaerda tug‘ilgan?
Buxoro yaqinidagi Afshona qishlog‘ida
2
U qaysi yilda tug‘ilgan?
980
3
«Tib qonunlari» qanday kitob?
Tibbiyot bo‘yicha mashhur asar, asrlar davomida darslik bo‘lgan.
4
G‘arbda Ibn Sino qanday nom bilan mashhur?
Avitsenna
5
Rivoyat va tarjimai hol o‘rtasidagi farqni ayting.
Rivoyat og‘izdan-og‘izga o‘tgan hikoya, tarjimai hol esa aniq faktlar.