24
O‘zbekiston madhiyasi
Darslik: 2-qism, 45–47-betlar
MaqsadDavlat madhiyasining ahamiyatini tushuntirish; she’r va madhiyaning farqini bilish; matnni ifodali o‘qish (pauza, mantiqiy urg‘u).
Yangi so‘zlar
madhiya · anthemijro etmoq · to performpauza · pausemantiqiy urg‘u · logical stress
Tushuntirish
Darslikda Abdulla Oripovning «O‘zbekiston madhiyasi» she’ri bor: unda madhiya shoirda uyg‘otgan chuqur tuyg‘ular tasvirlanadi. Biz she’rni qayta aytmaymiz. Davlat madhiyasi — davlatning tantanali qo‘shig‘i. O‘zbekiston Respublikasi Davlat madhiyasining so‘zlarini Abdulla Oripov yozgan, musiqasini Mutal Burhonov bastalagan; u 1992-yil 10-dekabrda qabul qilingan. She’r esa oddiy asar, madhiya kabi tantanali marosimlarda ijro etilmaydi. Ifodali o‘qishda pauza bilan fikrni bo‘lamiz, mantiqiy urg‘u bilan muhim so‘zni ajratamiz.
Namunalar
«Madhiya yangraganda». Shahrimizda yosh sportchilar musobaqasi o‘tdi. G‘oliblarni taqdirlash vaqtida bayroq ko‘tarilib, madhiya yangray boshladi. Zal ahli o‘rnidan turib, sukut saqladi. Men yonimdagi bolaning ko‘zlari yaltirab ketganini ko‘rdim. Madhiya tugagach, hamma uzoq qarsak chaldi. Shunda tushundimki, madhiya yurtni sevadigan barcha odamlarni birlashtiradi.
O‘qish mashqi: «Madhiya yangraganda || zal ahli o‘rnidan turdi.» (pauza ||; urg‘u — «yangraganda»).
Sinfda faoliyat
«Pauza va urg‘u»: bolalar bitta gapni uch xil urg‘u bilan o‘qiydi; sinf ma’no qanday o‘zgarganini aytadi.
Mashq
1
Matnda qanday tadbir o‘tdi?
Yosh sportchilar musobaqasi
2
Madhiya qachon yangray boshladi?
G‘oliblarni taqdirlash vaqtida, bayroq ko‘tarilganda
3
Zal ahli madhiya paytida nima qildi?
O‘rnidan turib, sukut saqladi.
4
Davlat madhiyasi so‘zlarini kim yozgan?
Abdulla Oripov
5
Madhiya qachon qabul qilingan?
10.12.1992