☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Qish: tog‘ va hovli

Darslar 27–28 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
27

Chang‘i uchaman

Darslik: 2-qism, 57–60-betlar
MaqsadShe’rda tabiat manzarasini va epitetlarni topish; qishki o‘yinlarda xavfsizlik qoidalarini aytish.
Yangi so‘zlar
epitet · epithet, descriptive wordyonbag‘ir · mountain slopedubulg‘a · helmetmanzara · scenery
Tushuntirish

Darslikda Qambar Otaning «Chang‘i uchaman» she’ri bor: unda tog‘dagi qishki quvonch va tezlik tuyg‘usi tasvirlanadi. Biz she’rni qayta aytmaymiz. Epitet — narsani yanada yorqin tasvirlovchi so‘z: oppoq qor, yumshoq pardek yo‘l, musaffo havo. Epitet she’rga jozibadorlik beradi. Qishki sport turlarida xavfsizlik muhim: chang‘i va chana bilan faqat kattalar nazoratida, tog‘ yonbag‘rida yo‘ldan va daraxtlardan uzoqda, dubulg‘a taqib uchiladi.

Namunalar
«Qishki tepalik». Birinchi qor yog‘gan ertalab biz opam va dadam bilan mahalla yonidagi sokin tepalikka chana uchgani bordik. Tepalik oppoq edi, havo musaffo, qor esa tovush chiqarib g‘archillardi. Dadam yo‘ldan uzoqligini tekshirib, bizga dubulg‘a taqdirdi. Chana yumshoq shamoldek pastga sirg‘alib tushdi, men quvonchdan kulib yubordim. Pastda hamma navbat bilan chanani tepaga olib chiqdik. Charchagach, issiq choy ichib uyga qaytdik.
Epitetlar: oppoq tepalik, musaffo havo, yumshoq shamol. Qoidalar: kattalar bilan, yo‘ldan uzoqda, dubulg‘a bilan.
Sinfda faoliyat

«Epitet topqirlari»: o‘qituvchi narsa nomini aytadi (qor, tog‘, shamol), bolalar unga 2 tadan epitet topadi.

Mashq
1
Oila qayerga chana uchgani bordi?
2
Dadam nimani tekshirdi?
3
Bolalar nima taqdi?
4
Matndagi ikkita epitetni toping.
5
Chana va chang‘i uchish xavfsizligi uchun uchta qoida ayting.