☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Qushlar, qishki ta’til va III bo‘lim takrori

Darslar 29–31 · 3 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
29

Bir hovli qush (2-qism)

Darslik: 2-qism, 66–69-betlar
MaqsadTurli fikrlarni hurmat bilan muhokama qilish; qushlar haqida faktlarni bilish.
Yangi so‘zlar
bahs · debatedalil · evidence, argumentzararkunanda · pesturug‘ · seed
Tushuntirish

Darslikda Muhabbat Hamidovaning «Bir hovli qush» hikoyasining 2-qismi bor: unda aka-uka qushlar haqida turlicha fikrda bo‘ladi. Biz uni qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Bahsda har kim o‘z fikrini dalil bilan aytadi va boshqaning gapini bo‘lmaydi. «Menimcha ..., chunki ...» va «Sizning fikringizga qo‘shilmayman, chunki ...» kabi iboralar yordam beradi. Qushlar tabiatga foyda keltiradi: ko‘plari zararkunanda hasharotlarni yeydi, ba’zilari urug‘ tarqatadi.

Namunalar
«Qush tekinxo‘rmi?». Ukam derazadan qushlarga qarab: «Ular bizning donimizni yeb, hech narsa qilmaydi», dedi. Men: «Menimcha, bunday emas, chunki bahorda bog‘imizdagi qurtlarni ular terib yeydi», dedim. Ukam o‘ylanib: «Unda ularga don berish adolatli», dedi. Biz kitobdan qushlar haqida ma’lumot topib o‘qidik. Eng katta qush — tuyaqush, u uchmaydi, kolibri esa eng kichik qushlardan biri. Bahsimiz janjalsiz tugadi va ikkalamiz ham yangi narsa bilib oldik.
Bahs qoidalari: 1) dalil keltir; 2) gapni bo‘lma; 3) boshqa fikrni hurmat qil.
Sinfda faoliyat

«Mini-bahs»: sinf ikki guruhga bo‘linadi; mavzu: «Qishda qushlarga don berish kerakmi?» Har guruh uchta dalil keltiradi.

Mashq
1
Ukam qushlar haqida nima dedi?
2
Muallif qanday dalil keltirdi?
3
Bahsdan keyin ukam nima dedi?
4
Eng katta qush qaysi?
5
Bahsda yana qanday qoidaga amal qilish kerak? Bittasini ayting.