☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Salomatlik va she’riy ertak

Darslar 42–43 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
42

Mikrob, virus va Salomat qiz (1-qism)

Darslik: 3-qism, 39–42-betlar
MaqsadShe’riy ertakning belgilarini (qofiya + syujet + ibrat) bilish; mikroblar va gigiyena haqida to‘g‘ri tushunchaga ega bo‘lish.
Yangi so‘zlar
mikrob · microbegigiyena · hygienesovun · soapsalomatlik · health
Tushuntirish

Darslikda Kavsar Turdiyevaning «Mikrob, virus va Salomat qiz haqida ertak» she’riy ertagi bor (1-qism): unda yaxshi va yomon qahramonlar salomatlik uchun kurashadi. Biz uni qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. She’riy ertak — she’r shaklida aytilgan ertak: unda qofiya ham, voqea ham, ibrat ham bor. Mikroblar — ko‘zga ko‘rinmaydigan juda mayda mavjudotlar. Ularning ko‘pi zararsiz va hatto foydali (masalan, qatiq tayyorlashda), ayrimlari esa kasallik keltiradi. Kasallikdan saqlanish uchun qo‘lni sovun bilan yuvamiz.

Namunalar
«Ko‘rinmas mehmonlar». Biologiya darsida o‘qituvchi bizga mikroblar haqida gapirdi. Ular ko‘zga ko‘rinmaydi, lekin qo‘llarimizda, stol va eshik tutqichlarida bo‘lishi mumkin. Ba’zilari zararsiz, ayrimlari kasallik keltiradi. Shuning uchun ovqatdan oldin, ko‘chadan kelgach va hojatxonadan keyin qo‘lni sovun bilan kamida yigirma soniya yuvamiz. Biz buni sanab tekshirdik: ikki marta «Qo‘llarni yuvaman» qo‘shig‘ini aytsak, yigirma soniya bo‘lar ekan. Endi men uyda ham qo‘limni shunday yuvaman.
Qoida: sovun + suv + 20 soniya. Esda tuting: ko‘p mikrob zararsiz.
Sinfda faoliyat

«20 soniya»: bolalar qo‘l yuvish harakatlarini (kaft, ustki tomon, barmoqlar orasi) o‘qituvchi sanashi bilan ko‘rsatadi.

Mashq
1
Mikroblar qanday mavjudot?
2
Hamma mikrob zararlimi?
3
Qo‘lni qachon yuvamiz? Ikki holatni ayting.
4
Qo‘lni necha soniya yuvish kerak?
5
She’riy ertakda nimalar bo‘ladi?