Darslikda Rauf Tolibning «Qanday go‘zal bu olam» she’ri bor: unda shoir olamning go‘zalligidan quvonadi, orzudan qanot bog‘laydi. Biz she’rni qayta aytmaymiz. Shoirlar tabiatni jonli kabi tasvirlaydi: quyosh kuladi, shamol shivirlaydi — bu jonlantirish. She’rni yod olish uchun uni bandlarga bo‘lamiz, har bandni 3–4 marta ovoz chiqarib o‘qiymiz, so‘ng kitobga qaramay aytamiz. Yod olingan she’rni his-tuyg‘u bilan, ohang va pauzalarga rioya qilib o‘qiymiz.
Usul
Misol
jonlantirish
oy jilmaydi
o‘xshatish
ko‘zlari yulduzdek
Qaysi guruhga kiradi?
🧠 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola maktab tadbiriga yodlashi kerak bo‘lgan matnni qismlarga bo‘lib mashq qildi. Har qismni bir necha marta aytdi va matn xotirasida qoldi.
Kim ishlatadi
Aktyorlar, diktorlar
Bugun sinab ko‘ring
Ertalab eshitgan bir maqolni yodda saqlab, kechqurun takrorlang.
Namunalar
«Bahor tongi». Tong otib, quyosh yuzini ariq suviga yuvdi. Shamol bog‘ni yengil silab o‘tdi, olma gullari uyqudan uyg‘ongandek ko‘zini ochdi. Ariq chiroyli qo‘shiq aytib oqardi. Men kulimsirab turdim, hamma narsa meni quchoq ochib kutayotganday tuyulardi. Shunda dunyo chindan ham go‘zal ekanini his qildim.
Jonlantirish: quyosh yuzini yuvdi; gullar ko‘zini ochdi; ariq qo‘shiq aytdi. O‘xshatish: gullar uyqudan uyg‘ongandek.
Sinfda faoliyat
«Yod olish zinapoyasi»: bolalar 4 satrli she’rni har safar bitta so‘zni yashirib, o‘qib, yod oladi.
Mashq
1
Quyosh tongda nima qildi?
Ariq suvida yuzini yuvdi.
2
Olma gullari nimaga o‘xshatilgan?
Uyqudan uyg‘onganlarga
3
Ariq nima qilib oqardi?
Qo‘shiq aytib oqardi.
4
Matndagi uchta jonlantirishni toping.
Quyosh yuzini yuvdi; gullar ko‘zini ochdi; ariq qo‘shiq aytdi.