☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Asosiy qonun va Vatan oldidagi burch

Darslar 22–23 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
22

Konstitutsiya – davlatning asosiy qonuni

Darslik: 2-qism, 39–41-betlar
MaqsadKonstitutsiyaning nima ekanini tushuntirish; iboralarning ko‘chma ma’nosini farqlash.
Yangi so‘zlar
Konstitutsiya · Constitutionqonun · lawhuquq · rightibora · idiom, set phrase
Tushuntirish

Darslikda Mansur Aslonovning «Qomusim» she’ri bor: unda Konstitutsiya xalq uchun suyanchiq, yo‘l ko‘rsatuvchi muqaddas kitob sifatida ulug‘lanadi. Biz she’rni qayta aytmaymiz. Konstitutsiya — davlatning asosiy qonuni: undagi qoidalarga boshqa qonunlar zid bo‘lmasligi kerak. U fuqarolarning huquq va burchlarini belgilaydi. O‘zbekiston Konstitutsiyasi 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan; shu sabab 8-dekabr Konstitutsiya kuni. 2023-yilda referendum orqali uning yangi tahriri qabul qilingan. Iboralar ko‘chma ma’noda ishlatiladi: «qo‘li gul» — mohir, «ko‘ngli ochiq» — samimiy odam.

Namunalar
«Sinfimizning qonuni». Sentabrda sinfimiz o‘z qoidalarini tuzdi. Har bir o‘quvchi o‘z fikrini aytdi, ko‘pchilik ovoz berib, beshta qoidani tanladi: o‘zgalar so‘zini bo‘lmaslik, vaqtida kelish, sinfni toza saqlash, bir-birimizga yordam berish, kattalarga hurmat. Qoidalarni katta qog‘ozga yozib, devorga ilib qo‘ydik. O‘qituvchimiz ham bu qoidalarga amal qiladi. Shunda tushundimki, yaxshi qonun hamma uchun baravar ishlaydi.
Qiyos: sinf qoidalari — kichik «qonun»; Konstitutsiya — butun davlat uchun asosiy qonun. Sana: 1992-yil 8-dekabr.
Sinfda faoliyat

«Sinf qoidalari»: bolalar 3 ta qoida taklif qiladi, sinf ovoz berib, ikkitasini tanlaydi va devorga osadi.

Mashq
1
Sinf qoidalarini qanday tanladi?
2
Qoidalardan ikkitasini ayting.
3
Qoidalar qayerga osib qo‘yildi?
4
Konstitutsiya nima?
5
Konstitutsiya kuni qaysi sanada nishonlanadi?