Darslikda Mansur Aslonovning «Qomusim» she’ri bor: unda Konstitutsiya xalq uchun suyanchiq, yo‘l ko‘rsatuvchi muqaddas kitob sifatida ulug‘lanadi. Biz she’rni qayta aytmaymiz. Konstitutsiya — davlatning asosiy qonuni: undagi qoidalarga boshqa qonunlar zid bo‘lmasligi kerak. U fuqarolarning huquq va burchlarini belgilaydi. O‘zbekiston Konstitutsiyasi 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan; shu sabab 8-dekabr Konstitutsiya kuni. 2023-yilda referendum orqali uning yangi tahriri qabul qilingan. Iboralar ko‘chma ma’noda ishlatiladi: «qo‘li gul» — mohir, «ko‘ngli ochiq» — samimiy odam.
Qaysi guruhga kiradi?
🚧 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Maktab oldidagi yo‘l belgisi hammaga bir xil tartib o‘rnatadi. Bola qoidalar hamma uchun baravar ekanini payqadi.
Kim ishlatadi
Sudyalar, yo‘l nazoratchilari
Bugun sinab ko‘ring
Yo‘l belgisini ko‘rsangiz, u qanday qoida bildirishini ayting.
Namunalar
«Sinfimizning qonuni». Sentabrda sinfimiz o‘z qoidalarini tuzdi. Har bir o‘quvchi o‘z fikrini aytdi, ko‘pchilik ovoz berib, beshta qoidani tanladi: o‘zgalar so‘zini bo‘lmaslik, vaqtida kelish, sinfni toza saqlash, bir-birimizga yordam berish, kattalarga hurmat. Qoidalarni katta qog‘ozga yozib, devorga ilib qo‘ydik. O‘qituvchimiz ham bu qoidalarga amal qiladi. Shunda tushundimki, yaxshi qonun hamma uchun baravar ishlaydi.
Qiyos: sinf qoidalari — kichik «qonun»; Konstitutsiya — butun davlat uchun asosiy qonun. Sana: 1992-yil 8-dekabr.
Sinfda faoliyat
«Sinf qoidalari»: bolalar 3 ta qoida taklif qiladi, sinf ovoz berib, ikkitasini tanlaydi va devorga osadi.