3
Sayroqi qushcha
Darslik: 1-qism, 15–19-betlar
MaqsadHikoyaning tuzilishini (qahramonlar, voqea joyi, boshlanish, avj, yechim) aniqlash; hayvonlarga g‘amxo‘rlik haqida fikr yuritish.
Yangi so‘zlar
g‘amxo‘rlik · caresabr · patienceishonch · trustqahramon · character, hero
Tushuntirish
Darslikda Zamira Ibrohimovaning «Sayroqi qushcha» hikoyasi bor. U hayvonlarga mehr va g‘amxo‘rlik haqida. Biz uni qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Hikoya — nasrda yozilgan, voqeaga boy kichik asar. Unda qahramonlar bor, voqea ma’lum joyda va vaqtda bo‘ladi. Voqea boshlanishi, eng qizg‘in nuqtasi (avj) va yechimi bilan tugaydi. Hikoyaning g‘oyasini yechimdan va qahramonlarning xatti-harakatidan topamiz.
Namunalar
«Yangi mehmon». Bugun uyimizga kichkina mushukcha keldi. U divan tagiga kirib, tinmay titrardi. Opam: «Uni ushlab olma, avval o‘rgansin», dedi. Biz suv va mushuklar uchun maxsus ovqat qo‘ydik, yumshoq adyol to‘shadik va jim o‘tirdik. Bir soatdan keyin mushukcha ehtiyotkorlik bilan chiqib, ovqatni hidladi. Kechqurun u oyog‘imga suykalib, miyovlay boshladi. Sabr va mehr hayvonning ishonchini qozonishini tushundim.
Tuzilishi: boshlanish — mushukcha keldi; avj — u qo‘rqib yashirindi; yechim — ishonch paydo bo‘ldi. Hayvonni olgan oilada katta kishi yordam beradi, qo‘l yuvish esdan chiqmasin.
Sinfda faoliyat
«Hikoya zinapoyasi»: bolalar 3 ta kartochkaga (boshlanish, avj, yechim) matndan bittadan gap yozib, to‘g‘ri tartibda terishadi.
Mashq
1
Uyga kim keldi?
Kichkina mushukcha
2
Mushukcha qayerga yashirindi?
Divan tagiga
3
Opa nima maslahat berdi?
Uni ushlab olmaslikni, avval o‘rganishiga imkon berishni.
4
Bolalar mushukchaga nima tayyorlashdi?
Suv, maxsus ovqat va yumshoq adyol
5
Matnning g‘oyasi nima?
Sabr va mehr hayvonning ishonchini qozonadi.