50
Tarbiya
Darslik: 3-qism, 69–72-betlar
MaqsadHabibullo Qodiriy «Tarbiya» asari haqida umumiy ma’lumot berish; «tarbiya» so‘ziga ma’nodosh so‘z topish; o‘z matnimizda ota-ona nasihatining usulini aniqlash.
Yangi so‘zlar
tarbiya · upbringingnasihat · advicemas’uliyat · responsibilityxotira · memoir, memory
Tushuntirish
Habibullo Qodiriy 1919-yilda Toshkentda tug‘ilgan shoir va yozuvchi, o‘zbek romanchiligi asoschisi Abdulla Qodiriyning o‘g‘li. U «Otam haqida» nomli xotiralar kitobini yozgan. Darslikdagi «Tarbiya» asari ham otasi haqidagi xotira ruhida yozilgan, unda tarbiya usuli haqida so‘z boradi. Biz uni qayta aytmaymiz; o‘z matnimizni o‘qiymiz. Xotira — muallif o‘z hayotida ko‘rgan-kechirganini yozgan asar. Tarbiya so‘ziga ma’nodosh so‘z — odob yoki o‘rgatish. Yaxshi tarbiyachi ba’zan baqirmaydi, balki savol berib yoki ish topshirib o‘ylashga undaydi.
Namunalar
Matn «Bobomning savoli». Bobom hovlida chinor ko‘chati o‘tqazayotgan edi. Men: «Nega bunday sekin ishlaysiz?» dedim. Bobom jim turib: «Bu daraxt sen kattalashguncha ham o‘sib bo‘lmaydi, shunga qaramay o‘tqazamiz. Sabab nima, o‘ylab ko‘r», dedi. Kechga qadar o‘yladim. Ertasiga men: «Kelgusi odamlar uchun», dedim. Bobom jilmayib, boshimni silab qo‘ydi.
Usul: tayyor javob emas, savol orqali o‘ylatish. G‘oya: ish faqat o‘zimiz uchun emas.
Sinfda faoliyat
«Tarbiya haqida»: bolalar «tarbiya» bo‘yicha 3 fikr aytib, 2 ta savol tuzadi va ma’nodosh so‘z topadi.
Mashq
1
Bobo hovlida nima qilayotgan edi?
Chinor ko‘chati o‘tqazayotgan edi.
2
Bobo nevarasiga qanday vazifa berdi?
Daraxt o‘tqazish sababini o‘ylab topish.
3
Nevara ertasiga nima dedi?
Kelgusi odamlar uchun.
4
Tarbiya so‘ziga ma’nodosh so‘z ayting.
Odob
5
Xotira qanday asar?
Muallif o‘z hayotida ko‘rganini yozgan asar.