69
Telebola (1-qism)
Darslik: 4-qism, 64–69-betlar
MaqsadXudoyberdi To‘xtaboyevning «Telebola» asari haqida umumiy ma’lumot berish; sarguzasht asar janrini tushunish; ekran bilan o‘tkazilgan vaqtni me’yorlash haqida fikr yuritish.
Yangi so‘zlar
sarguzasht · adventuretelevizor · televisionixtiro · inventionme’yor · moderation
Tushuntirish
Xudoyberdi To‘xtaboyev — bolalar yozuvchisi; «Telebola» uning sarguzasht asari bo‘lib, darslikda uning boshlanishi (I qism) berilgan. Asar televizorga ortiqcha berilib ketgan bola atrofidagi g‘aroyib voqealar haqida. Biz uni qayta aytmaymiz va voqealarini bermaymiz; o‘z matnimizni o‘qiymiz. Sarguzasht asar — qiziqarli, kutilmagan voqealarga boy asar; unda qahramon qiyinchiliklarni yengadi. Darslikdagi axborotga ko‘ra, harakatdagi tasvirni elektron nur yordamida masofaga uzatish tajribasi 1928-yilda Toshkentda o‘tkazilgan. Ekran bilan o‘tkaziladigan vaqtni katta kishilar bilan kelishib, me’yorda tutamiz va ko‘zimizni dam oldiramiz.
Namunalar
Matn «Rasm chizgan kun». Zafar kun bo‘yi planshetda o‘ynab o‘tirdi, ko‘zlari og‘riy boshladi. Opasi: «Hozir 20 daqiqa dam ol, uzoqdagi daraxtga qara», dedi. Zafar derazaga borib, daraxtni kuzatdi. So‘ng u qog‘oz olib, daraxt rasmini chizdi. Kechqurun oilasiga ko‘rsatganda, hamma xursand bo‘ldi. Zafar ekranda o‘tirishni cheklashga va sayr qilishga qaror qildi.
G‘oya: ekran — foydali vosita, lekin me’yor va dam kerak.
Sinfda faoliyat
«Mening ekran rejam»: bolalar kunlik ekran vaqti va dam olish rejasini 4 bandda yozadi.
Mashq
1
Zafarning ko‘zi nega og‘riy boshladi?
Kun bo‘yi planshetga qaragan.
2
Opasi qanday maslahat berdi?
20 daqiqa dam olib, uzoqdagi daraxtga qarash.
3
Zafar nima chizdi?
Daraxt rasmini
4
Zafar qanday qaror qildi?
Ekran vaqtini cheklashga.
5
«Telebola» qaysi janrda?
Sarguzasht asar