Darslar 59–60 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
59
Kasblar gulshodasi
Darslik: 4-qism, 23–28-betlar
MaqsadAxborot matnidan asosiy ma’lumotni topish; yo‘qolgan, zamonaviy va noyob kasblarni farqlash; «Mening tanlagan kasbim» matnini yozish.
Yangi so‘zlar
kasb · professionmahorat · skillnoyob · rarezamonaviy · modern
Tushuntirish
Darslikdagi «Kasblar gulshodasi» axborot matni kasb nima ekanini, yo‘qolib borayotgan, zamonaviy va noyob kasblarni tushuntiradi. Biz uni qayta aytmaymiz; o‘z matnimizni o‘qiymiz. Kasb — kishining doimiy mehnat turi bo‘lib, bilim, mahorat va tajribani talab qiladi. Texnika rivojlanganda ba’zi kasblar yo‘qoladi (masalan, telegraf orqali xabar uzatuvchi xodim), ba’zilari paydo bo‘ladi (masalan, dronlar operatori). Noyob kasblar kam uchraydi. Matnni o‘qiganda yangi ma’lumotni belgilab, jadvalga joylashtiramiz.
Kasb turi
Ma’nosi
yo‘qolgan
deyarli qolmagan
zamonaviy
yangi texnika bilan
noyob
biluvchisi oz
Qaysi guruhga kiradi?
📗 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola kasblar haqida o‘qish uchun kutubxonadan axborot kitobini tanladi. Kitob unga ilgari bilmagan kasblarni tanishtirdi.
Kim ishlatadi
O‘qituvchilar, kutubxonachilar
Bugun sinab ko‘ring
Bir kasb haqida kitobdan yoki kattalardan bitta yangi narsa bilib oling.
Namunalar
Matn «Kasblar o‘zgarmoqda». Bundan ellik yil oldin telegraf xodimi shoshilinch xabarlarni uzatar edi. Bugun xabarlar telefon va kompyuter orqali bir lahzada boradi, shu sababli bu kasb deyarli qolmadi. Zamonaviy kasblardan biri — dron operatori: u yerni yuqoridan suratga oladi va dehqonga ekinzorni tekshirishda yordam beradi. Noyob kasb — soat ustasi: qadimiy mexanik soatlarni tuzatadigan odamlar juda kam. Har bir kasb odamlarga kerakli ish qiladi.
Jadval: yo‘qolgan — telegraf xodimi; zamonaviy — dron operatori; noyob — soat ustasi.
Sinfda faoliyat
«Uch ustun»: bolalar «yo‘qolgan», «zamonaviy», «noyob» ustunlariga 3 tadan kasb joylashtiradi.