☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Kasblar va masal

Darslar 59–60 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
59

Kasblar gulshodasi

Darslik: 4-qism, 23–28-betlar
MaqsadAxborot matnidan asosiy ma’lumotni topish; yo‘qolgan, zamonaviy va noyob kasblarni farqlash; «Mening tanlagan kasbim» matnini yozish.
Yangi so‘zlar
kasb · professionmahorat · skillnoyob · rarezamonaviy · modern
Tushuntirish

Darslikdagi «Kasblar gulshodasi» axborot matni kasb nima ekanini, yo‘qolib borayotgan, zamonaviy va noyob kasblarni tushuntiradi. Biz uni qayta aytmaymiz; o‘z matnimizni o‘qiymiz. Kasb — kishining doimiy mehnat turi bo‘lib, bilim, mahorat va tajribani talab qiladi. Texnika rivojlanganda ba’zi kasblar yo‘qoladi (masalan, telegraf orqali xabar uzatuvchi xodim), ba’zilari paydo bo‘ladi (masalan, dronlar operatori). Noyob kasblar kam uchraydi. Matnni o‘qiganda yangi ma’lumotni belgilab, jadvalga joylashtiramiz.

Namunalar
Matn «Kasblar o‘zgarmoqda». Bundan ellik yil oldin telegraf xodimi shoshilinch xabarlarni uzatar edi. Bugun xabarlar telefon va kompyuter orqali bir lahzada boradi, shu sababli bu kasb deyarli qolmadi. Zamonaviy kasblardan biri — dron operatori: u yerni yuqoridan suratga oladi va dehqonga ekinzorni tekshirishda yordam beradi. Noyob kasb — soat ustasi: qadimiy mexanik soatlarni tuzatadigan odamlar juda kam. Har bir kasb odamlarga kerakli ish qiladi.
Jadval: yo‘qolgan — telegraf xodimi; zamonaviy — dron operatori; noyob — soat ustasi.
Sinfda faoliyat

«Uch ustun»: bolalar «yo‘qolgan», «zamonaviy», «noyob» ustunlariga 3 tadan kasb joylashtiradi.

Mashq
1
Telegraf xodimi nima qilar edi?
2
Dron operatori kimga yordam beradi?
3
Qaysi kasb noyob deyilgan?
4
Nega ba’zi kasblar yo‘qoladi?
5
Kasb nima?