☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Vatan: nasr va she’r

Darslar 1–2 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
1

Yagonadir Vataning sening!

Darslik: 1-qism, 6–10-betlar
MaqsadMatnning asosiy g‘oyasini topish; «Vatan» va «istiqlol» so‘zlarining ma’nosini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
Vatan · homelandistiqlol · independenceqadrlamoq · to value, to cherishmuqaddas · sacred
Tushuntirish

Darslikda Xurshid Davronning «Yagonadir Vataning sening!» matni bor: unda Vatan nima ekani va unga muhabbat qanday paydo bo‘lishi haqida o‘ylanadi. Biz uni qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Har bir matnning asosiy g‘oyasi — muallif bizga yetkazmoqchi bo‘lgan bosh fikr. Uni topish uchun o‘zimizga «Muallif nima haqida gapirdi va nimani o‘rgatmoqchi?» deb savol beramiz. «Vatan» so‘zi «tug‘ilgan makon» degan ma’noni bildiradi, «istiqlol» esa mustaqillik demak.

Namunalar
«Qaldirg‘ochlar qaytganda». Har bahorda hovlimiz ayvoniga qaldirg‘ochlar qaytib keladi. Ular qishni issiq o‘lkalarda o‘tkazadi, lekin bahor kelishi bilan yana eski inlariga uchib keladi. Buvim: «Qush ham o‘z yurtini unutmaydi», deydi. Men maktabimni, mahallamdagi ko‘hna tolni va uzoqdagi qarindoshlarimni sog‘inganimni o‘ylayman. Shunda Vatan katta gap emas, ko‘z oldimdagi eng aziz joylar ekanini tushunaman. Katta bo‘lsam, bilim olib, yurtimni obod qilaman.
Asosiy g‘oya: Vatanga muhabbat yaqin va aziz joylarni sevishdan boshlanadi. O‘zbekiston mustaqilligi 1991-yil 31-avgustda e’lon qilingan; 1-sentabr — Mustaqillik kuni.
Sinfda faoliyat

«Asosiy g‘oyani top»: guruhlar 3 gapdan iborat kichik matn tuzib, boshqa guruhga o‘qib beradi; ular bitta gapda asosiy g‘oyani aytadi.

Mashq
1
Qaldirg‘ochlar qishni qayerda o‘tkazadi?
2
Buvi qush haqida nima deydi?
3
Bola nimalarni sog‘inishini o‘ylaydi?
4
Matnning asosiy g‘oyasini bitta gapda ayting.
5
«Istiqlol» so‘ziga ma’nodosh so‘z toping.