45
Chuchvarachi chumchuq xola
Darslik: 3-qism, 49–52-betlar
MaqsadMuazzam Ibrohimovaning «Chuchvarachi chumchuq xola» she’ri mavzusini umumiy ayta olish va o‘z matnimiz bo‘yicha mehnat va mehmondorlik haqida fikr yuritish.
Yangi so‘zlar
chumchuq · sparrowxola · aunt, auntieqo‘shni · neighbourdasturxon · tablecloth; a spread of food
Tushuntirish
Darslikda Muazzam Ibrohimovaning «Chuchvarachi chumchuq xola» she’ri berilgan. Bu she’r quvnoq ohangda yozilgan, uning qahramoni qushcha xola. Biz she’rni keltirmaymiz va qayta aytmaymiz; o‘z kichik matnimizni o‘qiymiz. She’rda ritm va qofiya bo‘ladi, nasrda esa gaplar oddiy tartibda keladi. Matnni o‘qib, qahramonning xarakterini aniqlaymiz: u mehnatkash, mehmondo‘st yoki sho‘xmi? Fikrimizni matndagi gapga tayanib isbotlaymiz.
Qaysi guruhga kiradi?
🎊 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sinfga mehmon kirib kelganda bola uni o‘rniga taklif qilib, yo‘l ko‘rsatdi. Mehmon o‘zini erkin his qildi.
Kim ishlatadi
Mezbonlar, tadbir boshlovchilari
Bugun sinab ko‘ring
Biror kishi kirib kelsa, unga salom berib yo‘l bering.
Namunalar
Matn «Nafisa xola». Mahallamizdagi Nafisa xola har juma kuni tandirda non yopadi. U birinchi issiq nonlarni qo‘shni bolalarga ulashadi. Kuzda ko‘chamizga yangi oila ko‘chib keldi. Xola o‘sha kuniyoq ularga dasturxonga o‘ralgan non va bir kosa qatiq olib bordi. «Yangi qo‘shni — yangi qarindosh», dedi u kulib. Endi yangi qo‘shnimizning bolalari ham biz bilan birga o‘ynaydi.
Xarakter: mehmondo‘st, saxiy. Isbot: «birinchi issiq nonlarni qo‘shni bolalarga ulashadi».
Sinfda faoliyat
«Qahramon kartasi»: bolalar xola uchun xarakter xususiyatlarini yozib, har biriga matndan dalil keltiradi.
Mashq
1
Nafisa xola har juma nima qiladi?
Tandirda non yopadi.
2
Birinchi issiq nonlarni kimga ulashadi?
Qo‘shni bolalarga
3
Xola yangi oilaga nima olib bordi?
Non va bir kosa qatiq
4
Xolaning xarakterini ayting.
Mehmondo‘st va saxiy
5
She’r va nasr o‘rtasida qanday farq bor?
She’rda ritm va qofiya bo‘ladi, nasrda yo‘q.