45
Chuchvarachi chumchuq xola
Darslik: 3-qism, 49–52-betlar
MaqsadMuazzam Ibrohimovaning «Chuchvarachi chumchuq xola» she’ri mavzusini umumiy ayta olish va o‘z matnimiz bo‘yicha mehnat va mehmondorlik haqida fikr yuritish.
Yangi so‘zlar
chumchuq · sparrowxola · aunt, auntieqo‘shni · neighbourdasturxon · tablecloth; a spread of food
Tushuntirish
Darslikda Muazzam Ibrohimovaning «Chuchvarachi chumchuq xola» she’ri berilgan. Bu she’r quvnoq ohangda yozilgan, uning qahramoni qushcha xola. Biz she’rni keltirmaymiz va qayta aytmaymiz; o‘z kichik matnimizni o‘qiymiz. She’rda ritm va qofiya bo‘ladi, nasrda esa gaplar oddiy tartibda keladi. Matnni o‘qib, qahramonning xarakterini aniqlaymiz: u mehnatkash, mehmondo‘st yoki sho‘xmi? Fikrimizni matndagi gapga tayanib isbotlaymiz.
Namunalar
Matn «Nafisa xola». Mahallamizdagi Nafisa xola har juma kuni tandirda non yopadi. U birinchi issiq nonlarni qo‘shni bolalarga ulashadi. Kuzda ko‘chamizga yangi oila ko‘chib keldi. Xola o‘sha kuniyoq ularga dasturxonga o‘ralgan non va bir kosa qatiq olib bordi. «Yangi qo‘shni — yangi qarindosh», dedi u kulib. Endi yangi qo‘shnimizning bolalari ham biz bilan birga o‘ynaydi.
Xarakter: mehmondo‘st, saxiy. Isbot: «birinchi issiq nonlarni qo‘shni bolalarga ulashadi».
Sinfda faoliyat
«Qahramon kartasi»: bolalar xola uchun xarakter xususiyatlarini yozib, har biriga matndan dalil keltiradi.
Mashq
1
Nafisa xola har juma nima qiladi?
Tandirda non yopadi.
2
Birinchi issiq nonlarni kimga ulashadi?
Qo‘shni bolalarga
3
Xola yangi oilaga nima olib bordi?
Non va bir kosa qatiq
4
Xolaning xarakterini ayting.
Mehmondo‘st va saxiy
5
She’r va nasr o‘rtasida qanday farq bor?
She’rda ritm va qofiya bo‘ladi, nasrda yo‘q.