🎤 Muxbir savoli: Uyimizdagi kran suvi qayerdan keladi va u qanday tozalanadi?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
TarbiyaMatematika
Dushanba: ikki ko‘za
Dushanba kuni Malika onasi aytmasidan oldin, o‘z ini sezib, ikkita bir xil ko‘zani suv bilan to‘ldirdi. Birinchisi 5/8, ikkinchisi 7/8 qismigacha to‘ldi. U qoidasini esladi: li kasrlardan i katta bo‘lgani katta: 7/8 > 5/8. : 3/8, 5/8, 7/8. Aralash kasrlarni solishtirishda avval butun qismlarga qaraymiz: 3 1/4 > 2 3/4. Kran oldida u o‘yladi: bu suv qayerdan keladi? Gipoteza: «Daryodan quvur orqali to‘g‘ridan to‘g‘ri, shundayligicha.»
Topshiriq: Qaysi biri kattaroq: 5/9 yoki 7/9?
Tabiiy fanlar
Seshanba: suv uyimizga qanday yetadi
Tabiiy fanlar darsida haqida o‘qishdi. Birinchi suv quvurlari taxminan 6 000 yil oldin loydan yasalgan. Hozirgi shahar suvi shunday keladi: 1) nasoslar daryo yoki suv omboridan suv tortadi; 2) suvdagi mayda loy zarralarini bir-biriga yopishtiradigan modda qo‘shiladi, ular cho‘kadi; 3) suv lardan o‘tadi; 4) bakteriya va viruslarni yo‘qotish uchun zararsizlantiriladi; 5) saqlash baki orqali quvurlar bilan uylarga yetadi. Mos manba bo‘lmasa, dan olinadi. Malika gipotezasini kesib tashladi: suv «shundayligicha» kelmaydi.
Topshiriq: Suv qaysi bosqichda bakteriya va viruslardan tozalanadi?
📰 Fakt: Daryo suvi nasos bilan tortiladi, loyqasi cho‘ktiriladi, filtrlanadi, zararsizlantiriladi va quvur orqali uyga yetadi.
Ona tili
Yashilroq, sarg‘ish, ko‘kimtir
Ona tili darsida sifatning belgisini orttirish va kamaytirish o‘rganildi. -roq belgini boshqasi bilan solishtiradi va ko‘proq ekanini ko‘rsatadi: balandroq, tezroq, . -ish va -imtir uni susaytiradi: , qizg‘ish, , qoramtir. Bularning hammasi qo‘shib yoziladi. Rang to‘q yoki och ekanini bildirsak, ikki so‘z alohida yoziladi: to‘q qizil, och yashil. Malika daryo suvini yozdi: «Tog‘ daryosining suvi ko‘kimtir, loyqa suvi esa sarg‘ish va quyuqroq.»
Topshiriq: Qaysi so‘z to‘g‘ri yozilgan?
Matematika
Chorshanba: bakdagi suv
Maktab oshxonasidagi bakda 240 l suv bor. Bir xil suratli kasrlarda ulushlar har xil kattalikda: 1/3 > 1/5, chunki maxraj qancha katta bo‘lsa, butun shuncha ko‘p bo‘lakka bo‘linadi va har bo‘lak kichrayadi. To‘g‘ri kasr 1 dan kichik. chizildi: kesma 8 ta teng bo‘lakka bo‘lingan. Ertalab 3/8, kunduzi 2/8 ishlatildi: 3/8 + 2/8 = 5/8. Bir ulush 240 : 8 = 30 l, 5/8 = 30 × 5 = 150 l. : 240 − 150 = 90 l, ya’ni 3/8.
Topshiriq: Bakning 5/8 qismi 150 l bo‘lsa, 3/8 qismi necha litr?
Ingliz tili
How much is the water?
Ingliz tili darsida avval tinglash mashqi bo‘ldi: «What do you usually have for lunch?» — «I usually have soup and bread.» Malika kalit so‘zlarni — usually, sometimes, never — topdi. Keyin ovqat atrofida toza bo‘lishni o‘rganishdi: qo‘lni sovun bilan 20 soniya yuvamiz, ovqatni yopib qo‘yamiz, meva-sabzavotni yuvamiz. Do‘konda: «How much is the water?» — «It’s two thousand sum.» Ko‘plikda: «How much are the pears?» — «They’re five thousand sum.» — «Can I have four pears, please?» — «Yes, of course.» Tovush: ar — car, park, star, farm.
Topshiriq: Savolni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing
Howmucharethepears?
Tabiiy fanlar
Payshanba: suvni asrash
Tabiiy fanlar darsida suvning i haqida o‘qishdi. Biz tabiatdan toza suv olamiz, uni esa , kimyoviy moddalar va yog‘ bilan aralash qaytaramiz. Iflos suvda kislorod kamayadi va baliqlar halok bo‘ladi. Shuning uchun uylardan chiqqan suv quvurlar orqali tozalash inshootiga boradi, u yerda chiqindi va qum ajratiladi, so‘ng suv cho‘ktiriladi, bakteriyalar bilan tozalanadi, zararsizlantiriladi — va faqat shundan keyin daryoga qaytariladi. : tish yuvganda kranni yopamiz, oqayotgan kranlarni ta’mirlaymiz. Yog‘ va chiqindini ariq yoki quvurga hech qachon to‘kmaymiz.
Topshiriq: Suvni tejash uchun nima qilamiz?
📰 Fakt: Uylardan chiqqan iflos suv tozalash inshootida tozalanib, so‘ng daryoga qaytariladi; yog‘ va chiqindini quvurga to‘kmaymiz.
Ona tili
Tahlil jadvali va maslahatlar
Malika «tip-tiniq suv» birikmasini : 1) topish — «Qanday suv?»; 2) bog‘langan so‘z — suv; 3) — holat belgisi; 4) — tip- (kuchaytirish) + tiniq; 5) o‘z ma’noda. Jadval fikrni aniq qildi. Ijodkorlik soatida lar haqida yozishdi: «Qo‘llaringni kuniga bir necha marta yuv! Tishingni ertalab va kechqurun tozala! O‘z vaqtida yot! Ko‘proq suv ich!» Zararli odatlar: kech yotish, shirinlikni ko‘p yeyish, ekran oldida uzoq o‘tirish.
Topshiriq: Qaysi biri zararli odat?
O‘qish savodxonligi
Juma: maqol va chumchuq xola
O‘qish darsida « — tuman » maqolini tushuntirishdi. Nodira opa o‘z audiomatnini o‘qidi, bolalar kitobga qaramay 3–4 ta kalit so‘z yozdi: , kun tartibi, toza havo, yuvilgan meva. «Sog‘lom odam o‘qiydi, ishlaydi, o‘ynaydi», — dedi opa. Keyin Muazzam Ibrohimovaning «Chuchvarachi chumchuq xola» she’rining mavzusini umumiy aytdilar — mehnat va mehmondo‘stlik; she’rni aytib berishmadi. Opa o‘z qisqa matnini o‘qib, qahramonning xislatini so‘radi va bolalar dalil bilan javob berdi.
Topshiriq: Kalit so‘zlarni nima uchun yozamiz?
Texnologiya
«Tomchi sayohati» spektakli
Juma kuni texnologiya darsida sinf teatri tayyorladi. Qo‘lga kiyiladigan qo‘g‘irchoq va — ikki asosiy tur. Marionetkaning boshi, qo‘l-oyog‘iga ip bog‘lanadi, uni tepadan tortib yurgizadi. Qo‘g‘irchoqbozlar ortida ko‘rinmay turadi. Qadimdan O‘zbekistonda bayram va yarmarkalarda qo‘g‘irchoq tomoshalari bo‘lgan; Toshkentda marionetka teatri ham bor. Sinf «Tomchi sayohati» spektaklini tuzdi: tomchi daryodan filtrgacha va kranga yetib keladi. Malika qo‘lga kiyiladigan tomchi yasadi.
Topshiriq: Marionetkani qanday harakatlantiradi?
MatematikaTabiiy fanlar
Shanba: suv tozalash inshootida
Shanba kuni Malika dadasi bilan suv tozalash inshootiga ekskursiyaga bordi. Ishchi aytdi: «Suv uyga yetishi uchun lar, tozalash mutaxassislari va santexniklar ishlaydi.» Uzoqdan quvur yotqizayotgan ikki brigadani ko‘rishdi: birinchisi kuniga 30 m, ikkinchisi 20 m. 150 m quvur uchun qo‘shiladi: 30 + 20 = 50 m/kun, 150 : 50 = 3 kun. ni tekshirish: «1/3 > 1/5» — to‘g‘ri, chunki maxraji kichikroq. Xavfsizlik uchun bolalar kattalar bilan birga yurishdi.
Topshiriq: Ikki brigada kuniga 25 va 15 m quvur yotqizadi. 120 m ni necha kunda?
📰 Fakt: Suvning uyga yetishida muhandislar, suv tozalash mutaxassislari va santexniklar ishlaydi.
TarbiyaOna tili
Maqola chiqdi!
Dushanba kuni «4-B xabarlari»da Malikaning yangi maqolasi chiqdi. U yozdi: «Men kran suvi daryodan to‘g‘ridan to‘g‘ri keladi, deb o‘ylagan edim. Bu xato bo‘lib chiqdi: u cho‘ktiriladi, filtrlanadi, zararsizlantiriladi.» «Tomchi sayohati» spektakli ham yaxshi o‘tdi. Nodira opa aytdi: «Obro‘ so‘z bilan emas, ish bilan hosil bo‘ladi: Malika faktlarni o‘zi tekshirdi.»
Topshiriq: Qaysi fakt «suv daryodan shundayligicha keladi» gipotezasini rad etdi?
Kran suvi daryodan shundayligicha kelmaydi. Nasoslar suvni daryo yoki suv omboridan tortadi, maxsus modda loyni cho‘ktiradi, so‘ng suv filtrlardan o‘tadi va bakteriya hamda viruslarni yo‘qotish uchun zararsizlantiriladi. Keyin u bakka, undan quvurlar orqali uylarga boradi. Ishlatilgan suv esa tozalash inshootida tozalanib, daryoga qaytariladi.
— Malika, yosh muxbir
Tekshirilgan faktlar
Daryo suvi nasos bilan tortiladi, loyqasi cho‘ktiriladi, filtrlanadi, zararsizlantiriladi va quvur orqali uyga yetadi.
Uylardan chiqqan iflos suv tozalash inshootida tozalanib, so‘ng daryoga qaytariladi; yog‘ va chiqindini quvurga to‘kmaymiz.
Suvning uyga yetishida muhandislar, suv tozalash mutaxassislari va santexniklar ishlaydi.