ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Grafik, masalalar yechish va Venn diagrammasi

Darslar 34–37 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
35

Masalalar yechish

Darslik: 1-qism, 35-dars, 108–110-betlar
MaqsadKo‘p amalli va tenglamaga keltiriladigan masalalarni yechish (mashq).
Yangi so‘zlar
kalava · skein of yarnyig‘indi · sumtenglama · equationjadval · table
Tushuntirish

Masalani yechish uchun jadval yoki sxemadan foydalanamiz. Masalan, harakat masalasida v, t, S larni jadvalga yozamiz va noma’lumni formula bilan topamiz. Ikki son yig‘indisi va «bir son ikkinchisidan n marta katta» ma’lum bo‘lsa, kichik son = yig‘indi : (n + 1). Noma’lumni x harfi bilan belgilab, tenglama tuzish ham mumkin.

Tezlik vVaqt tYo‘l S
18 km/h?90 km
(x + 6) · 4 = 36

oxirgi amal: ko‘paytirish → avval a ga bo‘lamiz

🪢 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Lenta 20 cm edi, undan 8 cm li bo‘lak kesildi. Qolgan qismi x bo‘lsa, x + 8 = 20, demak x = 12 cm.

Kim ishlatadi

Tikuvchilar, mexaniklar

Bugun sinab ko‘ring

O‘ylang: qaysi songa 6 ni qo‘shsak, 15 chiqadi? Qo‘shib tekshiring.

Namunalar
15151515151590
Yig‘indi 90, biri ikkinchisidan 5 marta katta: kichigi 90 : 6 = 15, kattasi 75.
v = 18 km/h, S = 90 km bo‘lsa, t = 90 : 18 = 5 soat.
Sinfda faoliyat

«Jadvalli masala»: har bir guruh v, t, S jadvalida bitta katakni bo‘sh qoldirib masala tuzadi va boshqa guruh uni yechadi.

Mashq
1
Bitta qalpoq to‘qish uchun 3 ta kalava ip ketadi, bitta kalava 120 m. 6 ta qalpoq uchun necha metr ip kerak?
2
Yo‘l 90 km, velosipedchining tezligi 18 km/h. Necha soat yuradi?
3
(x − 24) × 3 = 360 tenglamani yeching.
4
Ikki son yig‘indisi 90, biri ikkinchisidan 5 marta katta. Kichik sonni toping.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOrol dengizi qayerga ketdi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →