34
Masalalar yechish
Darslik: 1-qism, 34-dars, 105–107-betlar
MaqsadQulay hisoblash usullari va «necha marta», «nechaga» ifodali masalalarni sxema bilan yechish.
Yangi so‘zlar
qulay hisoblash · convenient calculationsxema · diagrammarta · timesfarq · difference
Tushuntirish
Sonni 4 ga ko‘paytirish uchun uni ikki marta 2 ga ko‘paytiramiz: 470 × 4 = 470 × 2 × 2 = 940 × 2 = 1 880. 8 ga ko‘paytirish uchun uch marta 2 ga ko‘paytiramiz. 25 × 4 = 100 va 8 × 125 = 1 000 kabi ko‘paytmalar hisoblashni osonlashtiradi. Masalani sxema bilan yechishda kichik qismni bitta kesma, katta qismni shunday bir necha kesma deb olamiz va farq nechta kesmaga to‘g‘ri kelishini aniqlaymiz.
Namunalar
25 × 247 × 4 = (25 × 4) × 247 = 100 × 247 = 24 700.
O‘g‘il bolalar qizlardan 18 ta kam va 3 marta kam. Farq 2 kesma = 18 → 1 kesma = 9 (o‘g‘il bolalar), qizlar 27. Jami 36 bola.
Sinfda faoliyat
«Kesmalar»: bolalar «necha marta ko‘p» va «nechaga ko‘p» masalalarining sxemasini kesmalar bilan chizib, bir-birining masalasini yechadi.
Mashq
1
382 × 4 ni qulay usulda hisoblang (ikki marta 2 ga ko‘paytiring).
1528
2
25 × 247 × 4 ni qulay usulda hisoblang.
24700
3
375 × 8 ni hisoblang.
3000
4
Raqs to‘garagida o‘g‘il bolalar qizlardan 18 ta kam va 3 marta kam. To‘garakda jami nechta bola bor?
36