ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Amaliy masalalar, parallel va perpendikular chiziqlar, koordinata nuri

Darslar 26–29 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
28

Koordinata nuri

Darslik: 1-qism, 28-dars, 87–89-betlar
MaqsadKoordinata nurini yasash, birlik kesmani tanlash va tengsizliklarni nurda yechish.
Yangi so‘zlar
koordinata nuri · number raybirlik kesma · unit segmentbo‘linma · divisiontengsizlik · inequality
Tushuntirish

Koordinata nuri hisob boshi, yo‘nalish va birlik kesma berilgan nur. Birlik kesmani qulayroq qilib tanlaymiz: masalan, 1 bo‘linma 30 ta nonni bildirsa, belgilar 0, 30, 60, 90, … bo‘ladi. Nuqta koordinatasi hisob boshidan nechta birlik kesma uzoqda ekanini ko‘rsatadi. Tengsizlikni nurda yechganda, shartga mos nuqtalarni belgilaymiz.

0306090120
012345678910x < 5

Bo‘sh nuqta: 5 yechim emas

Masalan, x = 4 mos keladi

🚏 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yo‘lda bekatlar har 2 km da turadi. Boshidan sanaganda 5-bekat 10 km narida, chunki 5 × 2 = 10.

Kim ishlatadi

Transport rejalashtiruvchilar, yo‘l quruvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Daftarda bir xil oraliqda 0, 5, 10 va 15 sonlarini to‘g‘ri chiziqqa belgilang.

Namunalar
Pech soatiga 30 ta non yopadi. Nurda 0, 30, 60, 90, 120: 3 soatda 3 bo‘linma, ya’ni 90 ta non.
012345678910
3 < x ≤ 7 tengsizlikning natural yechimlari: 4, 5, 6, 7 (4 ta).
Sinfda faoliyat

«Odamlar nurda»: yo‘lakka bo‘r bilan nur chiziladi; bolalar belgilangan koordinatalarga turadi va ular orasidagi masofani aytadi.

Mashq
1
Nurda bitta bo‘linma 30 ta nonni bildiradi. Hisob boshidan 4-belgi nechta nonga to‘g‘ri keladi?
2
3 < x < 9 tengsizlikning nechta natural yechimi bor?
3
Birlik kesma 3 cm. Koordinatasi 7 bo‘lgan nuqta hisob boshidan necha cm uzoqda?
4
Nurda M(15) va N(40) nuqtalar belgilangan. MN kesma necha birlik kesmadan iborat?
01020304050MN
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliPoyezd nega darrov to‘xtamaydi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →