ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi4-sinf · 7-hafta

Poyezd nega darrov to‘xtamaydi?

🎤 Muxbir savoli: Poyezd haydovchisi tormoz bossa ham, poyezd nega darrov to‘xtamaydi?

Ona tili

Dushanba: shlagbaum oldida

Dushanba kuni Malika maktabga ketayotib temir yo‘l kesishmasida to‘xtadi: shlagbaum tushgan, uzoqdan poyezd ko‘rinardi. Anvar: «Poyezd haydovchisi nega tormozni oldinroq bosmaydi?» Malika savolni daftariga yozdi, gipotezasi: «Poyezd tormozi kuchsiz.» Ona tili darsida ni o‘rganishdi: -im, -ing, -i, -imiz, -ingiz, -lari. Uchta shaxs bor: so‘zlovchi (men, biz), tinglovchi (sen, siz) va boshqa (u, ular). Malika yozdi: «mening savolim», «sening daftaring», «uning tezligi». Kitob — kitobim, kitobi: undoshdan keyin -im, -i; opa — opam, opasi: unlidan keyin -m, -si.

Topshiriq: Egalik qo‘shimchalarini egalar soniga ko‘ra ajrat.

So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)

Bitta ega
Bir necha ega

Matematika

Seshanba: vokzalda

Seshanba kuni Malika dadasi bilan vokzalga bordi. Temir yo‘lchi usta ularga vagonetkadagi 40 ta guruch xaltasini ko‘rsatdi: jami 2 000 kg. = umumiy massa : xaltalar soni = 2 000 : 40 = 50 kg. Xalta yorlig‘ida: m = 50 ± 1 kg. «Bu — massa 50 − 1 = 49 dan 50 + 1 = 51 kg gacha bo‘lishi mumkinligini bildiradi», — tushuntirdi usta. Qo‘sh tengsizlik: 49 ≤ m ≤ 51, «≤» belgisi «kichik yoki teng» degani. Usta relslarni ko‘rsatdi: ular : a ∥ b, hech qachon kesishmaydi, oralig‘i hamma joyda bir xil. Shpallar esa relslarga : a ⊥ c, to‘g‘ri burchak ostida. «Uzun poyezd yuzlab tonna keladi, — dedi usta. — Po‘lat g‘ildirak po‘lat relsga rezina shina asfaltga ilashganchalik ilashmaydi.»

Topshiriq: Yorliqda m = 50 ± 1 kg yozilgan. Xalta massasi qaysi oraliqda bo‘lishi mumkin?

📰 Fakt: Uzun poyezd yuzlab tonna keladi, po‘lat g‘ildirak po‘lat relsga rezina shina yo‘lga ilashganchalik ilashmaydi.

Tabiiy fanlar

Seshanba: kim kimni yeydi

Tabiiy fanlar darsida hayvonlarning bir-biriga bog‘liqligini o‘rganishdi. o‘ljasini ovlaydi: tulki quyonni, baqa pashshani tutadi. Bir turdagi hayvonlar ko‘pincha oziq va joy uchun kurashadi. Ba’zan ikkalasiga ham foyda: kichik qisqichbaqa katta baliqning parazitlarini tozalaydi va ovqat oladi. boshqa jonzot hisobiga yashaydi: it ustidagi burga. Oziq zanjirida har bir bo‘g‘in oldingisini yeydi: o‘simlik → chigirtka → kaltakesak → burgut. Zanjir doim o‘simlikdan boshlanadi, chunki faqat o‘simlik quyosh nuridan oziq hosil qiladi. Chumoli va asalarilar da yashaydi: malika, ishchilar va qorovullar bor.

Topshiriq: Oziq zanjirini tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

o‘simlik→chigirtka→kaltakesak→burgut

Ingliz tili

Shahar xaritasi va harakatlar

Chorshanba kuni ingliz tili darsida shahar xaritasini o‘qishdi: shopping mall, square, subway station, hotel, museum. Toshkentda metro bor — amerikacha «subway station», britancha «underground». Svetofor — «traffic light»: qizil — to‘xta, yashil — yur. «Crosswalk» — yo‘lni kesib o‘tish joyi: faqat shu yerdan, yashil chiroqda va atrofga qarab o‘ting. «There is a museum» — bitta, «There are two banks» — ko‘p. Keyin jismoniy tarbiya mavzusida buyruq o‘yinini o‘ynashdi: «Stretch your arms! Turn left! Bend your knees! Kick the ball!» Fe’l o‘zgarmaydi. Mashqdan oldin badanni sekin qizdiring; biror joy og‘risa, to‘xtab kattalarga ayting.

Topshiriq: So‘zlarni harakatlar va joylarga ajrat.

So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)

Harakatlar
Joylar

O‘qish savodxonligi

Chorshanba: hikoyat va fikr

O‘qish darsida Obiddin Mahmudovning «Farzandnoma» kitobidan «Hunarli mingni yengar» hikoyatini o‘qishdi: unda ustoz shogirdiga hunarning qadrini o‘rgatadi. — saboq beradigan qisqa hikoya. Maqolni tushuntirish uchun avval to‘g‘ridan-to‘g‘ri, keyin ko‘chma ma’nosini topamiz: hunarli odam qiyin paytda ham yo‘l topadi. Keyin Hidoyat Olimovaning «Kitob va boylik» hikoyasini o‘qishdi: u kitobni boylikdan ustun qo‘yadi. Fikr bildirishda «Menimcha, …» deb boshlab, sababni «chunki» bilan aytamiz. Malika kutubxonadan temir yo‘l haqida kitob oldi: «Menimcha, kitob foydali, chunki yangi narsalarni o‘rgatadi.»

Topshiriq: Qaysi gap fikrni sabab bilan aytadi?

Matematika

Payshanba: hisob-kitob

Payshanba kuni Malika uyda dadasi bilan hisoblar bilan band bo‘ldi. Avtobus yo‘lovchi bileti bir marta 2 000 so‘m, oylik bilet 20 safar uchun 30 000 so‘m. Solishtirish uchun ikkalasini teng sharoitda hisoblaymiz: 20 × 2 000 = 40 000 so‘m, = 40 000 − 30 000 = 10 000 so‘m. Quti o‘rash uchun 30 × 20 × 10 sm li qutining olti yog‘i yuzi kerak: S = 2 × (30 × 20 + 30 × 10 + 20 × 10) = 2 × 1 100 = 2 200 sm². Keyin dadasi tezlikni aytdi: poyezd 72 km/soat yursa, 72 000 m : 60 min = 1 200 m/min = 20 m/s. da birlik kesma 100 m bo‘lsa, 20 soniyada poyezd 400 m, ya’ni 4 birlik kesma yuradi.

Topshiriq: Poyezd 20 m/s tezlik bilan 30 soniyada necha metr yuradi?

📰 Fakt: Poyezd 72 km/soat yursa, har soniyada 20 m bosib o‘tadi: 20 soniyada 400 m.

Tarbiya

Juma: temir yo‘l yonida

Juma kuni tarbiya darsida Nodira opa temir yo‘l nega xavfli ekanini tushuntirdi: poyezd tez yuradi va tez to‘xtay olmaydi. Qoidalar: temir yo‘lni faqat piyodalar o‘tish joyi, ko‘prik yoki maxsus yo‘lakdan kesib o‘ting; relslar ustida yurmang va ularga biror narsa qo‘ymang; vagon ostiga kirmang va ulangan vagonlar orasidan o‘tmang; turgan vagonga yaqinlashmang va chiqmang; harakatdagi poyezdga chiqmang va tushmang. Temir yo‘l yonida o‘ynamang, quloqchin taqib yurmang. Malika bu qoidalarni daftariga yozdi va ularni kichik ukasi Azizga ham o‘qib berishga va’da berdi.

Topshiriq: Temir yo‘lni qayerdan kesib o‘tish mumkin?

📰 Fakt: Poyezd tez yuradi va tez to‘xtay olmaydi, shuning uchun temir yo‘lni faqat o‘tish joyidan kesib o‘tamiz.

Tabiiy fanlar

Shanba: Mosh va tikanlar

Shanba kuni Mosh bog‘dan qaytganda junida tikanli urug‘lar yopishib qolgan edi. Malika ularni asta olib, o‘ylab qoldi: «O‘simlik ko‘cha olmaydi, urug‘ini hayvon ko‘chiradi!» Dadasi qo‘shdi: mevani yegan qush urug‘ni uzoqqa olib boradi, tikanli urug‘lar jun va patga yopishadi, olmaxon yong‘oqni yashirib, ba’zisini unutib qoldiradi, qoqio‘t va zarang urug‘ini shamol tarqatadi. Asalari va kapalaklar gullarni . Hayvon o‘simliksiz yashay olmaydi, o‘simlik ham hayvonsiz qiynaladi. Tabiatda hamma narsa bir-biriga bog‘liq!

Topshiriq: Tikanli urug‘lar qanday tarqaladi?

TarbiyaMatematika

Maqola chiqdi!

Dushanba kuni «4-B xabarlari» devorga ilindi. Malika maqolasida gipotezasini tuzatdi: «Poyezd tormozi kuchsiz emas. Muammo poyezdning juda og‘ir va tez ekanligida: u har soniyada 20 m yuradi, po‘lat g‘ildirak po‘lat relsga rezina shinaning asfaltga ilashishidan kamroq ilashadi.» Usta shuni aytgan edi. Anvar kesishma suratini qo‘ydi, Zarina esa qoidalarni katta harflar bilan yozdi. Nodira opa so‘radi: «Bu maqoladan nima eslab qolasizlar?» Hamma bir ovozdan: «Temir yo‘lni faqat o‘tish joyidan kesib o‘tamiz!»

Topshiriq: Qaysi fakt «tormoz kuchsiz» gipotezasini rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 6 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliO‘qish savodxonligiIngliz tiliTabiiy fanlarTarbiya

0 / 12 yulduz

4-B xabarlari

Og‘ir va tez poyezd darrov to‘xtay olmaydi

Poyezd haydovchisi tormoz bossa ham, poyezd darrov to‘xtamaydi. Tormoz kuchsiz emas: poyezd juda og‘ir va tez yuradi — 72 km/soat tezlikda har soniyada 20 m bosib o‘tadi. Po‘lat g‘ildirak po‘lat relsga yaxshi ilashmaydi, shuning uchun to‘xtash mashinaga qaraganda ancha uzoq yo‘l oladi. Shu sabab temir yo‘lni faqat o‘tish joyi, ko‘prik yoki maxsus yo‘lakdan kesib o‘tamiz.

— Malika, yosh muxbir

Tekshirilgan faktlar

  1. Uzun poyezd yuzlab tonna keladi, po‘lat g‘ildirak po‘lat relsga rezina shina yo‘lga ilashganchalik ilashmaydi.
  2. Poyezd 72 km/soat yursa, har soniyada 20 m bosib o‘tadi: 20 soniyada 400 m.
  3. Poyezd tez yuradi va tez to‘xtay olmaydi, shuning uchun temir yo‘lni faqat o‘tish joyidan kesib o‘tamiz.

Yulduzli savollar

  1. Rels va shpal orasidagi burchak qanday?

  2. Oziq zanjiri doim nimadan boshlanadi?

  3. O‘ylab ko‘r: nega shlagbaum poyezd kelishidan ancha oldin tushadi?

Hikoyadagi darslar