ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Amaliy masalalar, parallel va perpendikular chiziqlar, koordinata nuri

Darslar 26–29 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
26

Amaliy topshiriqlar

Darslik: 1-qism, 26-dars, 81–83-betlar
MaqsadXarajatlarni solishtirish, tejash va qutini o‘rash uchun qog‘oz yuzini hisoblashga doir amaliy topshiriqlar.
Yangi so‘zlar
tejash · savingxarajat · expensesolishtirish · comparingyoq · face
Tushuntirish

Ikki variantni solishtirish uchun ikkalasining narxini bir xil shartda (masalan, bir xil sayohatlar soni uchun) hisoblab, ayirmasini topamiz – bu tejalgan pul. Qutini qog‘ozga o‘rash uchun uning barcha oltita yog‘ining yuzlarini qo‘shamiz: ro‘para yoqlari teng, shuning uchun S = 2 × (a × b + a × c + b × c).

ƒFormula
S = 2 × (a × b + a × c + b × c)
a = 4c = 2b = 3

V = 4 · 3 · 2 = 24 · S = 52

S = 2 · (ab + bc + ac) = 2 · (12 + 6 + 8) = 52

🐷 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Tasavvur qiling, har hafta 2 000 so‘m chetga qo‘yasiz. 5 haftadan keyin 10 000 so‘m yig‘iladi.

Kim ishlatadi

Hisobchilar, rejalashtiruvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Tasavvur qiling, haftasiga 3 000 so‘m yig‘asiz. 4 haftada qancha bo‘ladi?

Namunalar
4 qatnov1 6001 6001 6001 600chipta5 000
Har bir qatnov 1 600 so‘m, kunlik chipta 5 000 so‘m. Kuniga 4 qatnovda: 1 600 × 4 = 6 400, chipta bilan 5 000 – 1 400 so‘m tejaladi.
30 cm20 cm10 cm
Quti 30 × 20 × 10 cm: S = 2 × (600 + 300 + 200) = 2 200 cm² qog‘oz kerak.
Sinfda faoliyat

«Qaysi arzon?»: bolalar ikkita xarid taklifini (masalan, alohida va to‘plam narxida) solishtirib, qaysi biri foydali ekanini isbotlaydi.

Mashq
1
Bir qatnov 1 400 so‘m, kunlik chipta 4 500 so‘m. Kuniga 4 qatnov qilinsa, chipta bilan kuniga necha so‘m tejaladi?
2
Shu tejash 20 o‘quv kuni davomida jami necha so‘m bo‘ladi?
3
Aksiya: uchta ruchka narxida to‘rttasi. Bitta ruchka 3 500 so‘m. To‘rtta ruchka olinsa, necha so‘m tejaladi?
4
Quti 25 cm × 20 cm × 8 cm. Uni o‘rash uchun necha cm² qog‘oz kerak (qoplamalarsiz)?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliPoyezd nega darrov to‘xtamaydi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →