☰ Mundarija · Matematika

To‘plamlar, ma’lumotlar, o‘rta arifmetik va chastota

Darslar 22–25 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
24

Chastota

Darslik: 1-qism, 24-dars, 75–77-betlar
MaqsadChastota tushunchasini bilish; tajriba va so‘rovnoma natijalarini chastotalar jadvaliga yozish.
Yangi so‘zlar
chastota · frequencytajriba · experimenthodisa · event (outcome)natija · result
Tushuntirish

Tajriba yoki so‘rovda bir xil natija necha marta uchrasa, shu son uning chastotasi deyiladi. Masalan, tanga 30 marta tashlandi: gerb 16 marta, raqam 14 marta tushdi – chastotalar 16 va 14. Barcha chastotalar yig‘indisi tajribalarning umumiy soniga teng: 16 + 14 = 30. Chastotalarni jadvalga yoki ustunli diagrammaga tushirish qulay.

Namunalar
Zar 12 marta tashlandi: 1 – 2 marta, 2 – 1, 3 – 3, 4 – 2, 5 – 1, 6 – 3. Yig‘indi 2 + 1 + 3 + 2 + 1 + 3 = 12. Eng ko‘p tushgan sonlar: 3 va 6.
Baholar: 5, 4, 4, 3, 5, 4, 4, 5, 3, 4. Chastotalar: «3» – 2 marta, «4» – 5 marta, «5» – 3 marta.
Sinfda faoliyat

«Tanga tajribasi»: juftlikda tanga 30 marta tashlanadi, natijalar tayoqchalar bilan sanaladi, chastotalar jadvalga yoziladi va sinf natijalari solishtiriladi.

Mashq
1
Tanga 30 marta tashlandi, gerb 17 marta tushdi. Raqam necha marta tushgan?
2
25 nafar o‘quvchidan 10 nafari futbolni, 6 nafari shaxmatni, 5 nafari suzishni, qolganlari boshqa sportni tanladi. Qolganlar necha nafar?
3
Zar 20 marta tashlandi: 1 – 3 marta, 2 – 4, 3 – 2, 4 – 5, 5 – 3 marta. 6 raqami necha marta tushgan?
4
Baholar: 5, 4, 4, 3, 5, 4, 4, 5, 3, 4. «4» bahosi necha marta uchragan?