☰ Mundarija · Matematika

To‘plamlar, ma’lumotlar, o‘rta arifmetik va chastota

Darslar 22–25 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
22

Ma’lumotlarni taqdim etish usullari

Darslik: 1-qism, 22-dars, 69–71-betlar
MaqsadMa’lumotlarni jadval, diagramma va sxema bilan ifodalash usullarini bilish.
Yangi so‘zlar
diagramma · chartso‘rovnoma · surveysxema · diagram (scheme)ustun · bar (column)
Tushuntirish

Ma’lumotlarni ro‘yxat, jadval, diagramma, rasm yoki sxema ko‘rinishida berish mumkin. Jadvalda aniq qiymatlarni topish oson. Diagrammada ustunlar balandligiga qarab qiymatlarni tez solishtiramiz. Qaysi usul qulay ekanini maqsadga qarab tanlaymiz. So‘rovnoma o‘tkazib, javoblarni sanab, jadvalga yozamiz.

Namunalar
20 bola sevimli mevasini aytdi: olma – 8, uzum – 6, nok – 4, o‘rik – 2. Jami 8 + 6 + 4 + 2 = 20 bola.
Diagrammada 4-A sinf 40 kg, 4-B 25 kg, 4-D 55 kg makulatura yig‘gan. Eng baland ustun 4-D niki; u 4-B dan 55 − 25 = 30 kg ko‘p yig‘gan.
Sinfda faoliyat

«Mini-so‘rovnoma»: sinfda sevimli fan yoki rang haqida so‘rovnoma o‘tkazilib, natijalar jadvalga va daftardagi ustunli diagrammaga tushiriladi.

Mashq
1
Sevimli meva so‘rovnomasida olmani 8, uzumni 6, nokni 4, o‘rikni 2 bola tanladi. Nechta bola so‘ralgan?
2
Diagrammada 4-B sinf 25 kg, 4-D sinf 55 kg makulatura yig‘gani ko‘rsatilgan. 4-D qancha ko‘p yig‘gan (kg)?
3
Uch sinf (40 kg, 25 kg va 55 kg) birgalikda necha kg makulatura yig‘gan?
4
Ma’lumotlarni tez solishtirish uchun qaysi usul qulayroq: jadvalmi yoki ustunli diagrammami?