ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Nostandart shakllar yuzi, kuboid, ko‘pburchak va prizma

Darslar 117–120 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
116

Ko‘pburchak va prizma

Darslik: 4-qism, 116-dars, 25–27-betlar
MaqsadKo‘pburchak va prizma: prizma asoslari va yon yoqlari; prizmaning nomi; yoq, qirra va uchlar soni.
Yangi so‘zlar
ko‘pburchak · polygonprizma · prismasos · baseyon yoq · side face
Tushuntirish

Prizmaning ikkita teng ko‘pburchak shaklidagi yog‘i bir-biriga qarama-qarshi turadi, qolgan barcha yoqlari esa to‘g‘ri to‘rtburchaklar. Ko‘pburchaklar – prizmaning asoslari, to‘g‘ri to‘rtburchaklar – yon yoqlari. Prizma nomi asosiga bog‘liq: uchburchakli, beshburchakli, oltiburchakli prizma. Asosi n-burchak bo‘lgan prizmada n + 2 ta yoq, 3 × n ta qirra, 2 × n ta uch bor. Uchburchakli prizmada 5 ta yoq, 9 ta qirra, 6 ta uch bor.

Yoqlar: 5Qirralar: 9Uchlar: 66 + 5 − 9 = 2

Prizma: yoqlar n + 2, qirralar 3n, uchlar 2n

Asosida 3 ta tomon bor

✏️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ko‘p qalamlar olti burchakli prizma shaklida. Ularning olti tekis yon tomoni bor, shuning uchun parta ustidan dumalab ketmaydi.

Kim ishlatadi

Qalam ishlab chiqaruvchilar, arxitektorlar

Bugun sinab ko‘ring

Qalamga qarang va uzunligi bo‘ylab tekis yon tomonlarini sanang.

Namunalar
Beshburchakli prizma: 5 + 2 = 7 yoq, 3 × 5 = 15 qirra, 2 × 5 = 10 uch.
Oltiburchakli prizma: 8 yoq, 18 qirra, 12 uch. Kuboid – to‘rtburchakli prizma: 6, 12, 8.
Sinfda faoliyat

«Prizma quruvchilari»: plastilin va gugurt cho‘plari (yoki tayoqchalar) bilan uchburchakli va to‘rtburchakli prizma modelini yasab, uch va qirralarni sanash.

Mashq
1
Uchburchakli prizmaning nechta yog‘i bor?
2
Beshburchakli prizmaning nechta qirrasi bor?
3
Oltiburchakli prizmaning nechta uchi bor?
4
Uchburchakli prizmaning 3 ta yon yog‘i bor, har biri 12 cm × 30 cm to‘g‘ri to‘rtburchak. Yon yoqlari yuzlari jami necha cm²?
5
Asosi sakkizburchak bo‘lgan prizmaning nechta yog‘i bor?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOg‘ir narsa tezroq tushadimi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →