ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Nostandart shakllar yuzi, kuboid, ko‘pburchak va prizma

Darslar 117–120 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
115

To‘g‘ri burchakli parallelepiped (kuboid)

Darslik: 4-qism, 115-dars, 22–24-betlar
MaqsadTo‘g‘ri burchakli parallelepiped (kuboid) va kub: yoqlari, qirralari, uchlari; yoyilmasi va to‘la sirti yuzi.
Yangi so‘zlar
parallelepiped (kuboid) · cuboidyoq · faceqirra · edgeuch · vertex
Tushuntirish

Kuboid va kubning 6 ta yog‘i, 12 ta qirrasi va 8 ta uchi bor. Kubning hamma yoqlari teng kvadratlar, hamma qirralari teng. Kuboidning qarama-qarshi yoqlari teng to‘g‘ri to‘rtburchaklar. Yoyilma – hajmli shaklning tekislikka yoyilgan to‘la sirti. Yoyilmaning yuzi shaklning to‘la sirti yuziga teng. Kuboidning (uzunligi a, eni b, balandligi c) to‘la sirti yuzi = 2 × (a × b + b × c + a × c).

abc
a = 5c = 3b = 4

V = 5 · 4 · 3 = 60 · S = 94

S = 2 · (ab + bc + ac) = 2 · (20 + 12 + 15) = 94

🎁 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kub shaklidagi sovg‘a qutisining qirrasi 10 cm. Har bir yog‘i 100 cm², 6 ta yog‘iga 600 cm² qog‘oz kerak.

Kim ishlatadi

Quti ishlab chiqaruvchilar, qadoqlovchilar

Bugun sinab ko‘ring

Quti yoki kitobni oling va barcha burchaklarini ko‘rsatib sanang.

Namunalar
Qirrasi 5 cm kubning barcha qirralari yig‘indisi 5 × 12 = 60 cm.
6 cm4 cm3 cm
Kuboid 6 cm × 4 cm × 3 cm: 2 × (24 + 12 + 18) = 108 cm².
Sinfda faoliyat

«Quti yoyilmasi»: gugurt qutisi yoki oziq-ovqat qutisini (kattalar yordamida) yoyib, yoqlarini sanab, qaysi yoqlar teng ekanini aniqlash.

Mashq
1
Qirrasi 5 cm bo‘lgan kubning barcha qirralari uzunliklari yig‘indisi necha cm?
2
6 cm × 4 cm × 3 cm kuboidning to‘la sirti yuzi necha cm²?
3
Kub yoyilmasi tomoni 3 cm bo‘lgan 6 ta kvadratdan iborat. Yoyilma yuzi necha cm²?
4
Kuboidning yoqlari, qirralari va uchlari sonlarining yig‘indisi nechaga teng?
5
Akvariumning bo‘yi 60 cm, eni 30 cm, balandligi 40 cm. Uning to‘rtta yon devori yuzi jami necha cm²?
60 cm30 cm40 cm
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOg‘ir narsa tezroq tushadimi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →