ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Kasrlar bo‘yicha masalalar, takrorlash; kasrlarni qo‘shish va ayirish

Darslar 86–90 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
88

Kasrlarni qo‘shish va ayirish

Darslik: 3-qism, 88-dars, 54–56-betlar
MaqsadMaxrajlari bir xil kasrlarni qo‘shish va ayirish: suratlarni qo‘shamiz yoki ayiramiz, maxraj o‘zgarmaydi.
Yangi so‘zlar
qo‘shish · additionayirish · subtractionbir xil maxraj · same denominatoryig‘indi · sum
Tushuntirish

Maxrajlari bir xil kasrlarni qo‘shishda suratlari qo‘shiladi, maxraj o‘zgarishsiz yoziladi: 3/8 + 2/8 = 5/8. Ayirishda birinchi kasrning suratidan ikkinchisining surati ayiriladi, maxraj o‘zgarmaydi: 9/10 − 4/10 = 5/10. Chunki ulushlar bir xil o‘lchamda, biz ularning sonini qo‘shamiz yoki ayiramiz. Yig‘indi noto‘g‘ri kasr chiqsa, uni aralash kasr bilan yozish mumkin.

382858
Qismlarni bosib bo‘yang
2/73/7÷ 72/7 + 3/7 = 5/7

2/7 + 3/7 = 2/7 + 3/7 = 5/7

Umumiy maxraj = EKUK(7, 7) = 7

💧 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola suv shishasining 2/5 qismini ertalab, 1/5 qismini keyin ichdi. 2/5 + 1/5 = 3/5 ichildi, 2/5 qoldi.

Kim ishlatadi

Sut sotuvchilar, murabbiylar

Bugun sinab ko‘ring

Tasavvur qiling, stakan 3/4 qism to‘la, 1/4 qismini ichdingiz. Qanchasi qoldi?

Namunalar
295979
Qismlarni bosib bo‘yang
2/9 + 5/9 = (2 + 5)/9 = 7/9. 11/12 − 7/12 = (11 − 7)/12 = 4/12.
5868
Qismlarni bosib bo‘yang
5/8 + 6/8 = 11/8 = 1 3/8 (11 : 8 = 1, qoldiq 3).
Sinfda faoliyat

«Sonli nurda sakrash»: nurda 0 dan 1 gacha 12 ta teng qadam belgilanadi. Bola 3/12 ga sakraydi, yana 4/12 ga sakraydi va qaysi nuqtaga yetganini yozadi. Keyin orqaga sakrab ayiradi.

Mashq
1
2/9 + 5/9 ni hisoblang.
2
11/12 − 7/12 ni hisoblang.
3
5/8 + 6/8 ni hisoblang va natijani aralash kasr bilan ham yozing.
4
Oyim pishirgan somsalarning 3/10 qismini mehmonlar, 4/10 qismini oila a’zolari yedi. Somsalarning qanday qismi qoldi?
5
Tenglamani yeching: x + 3/7 = 6/7.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNega shar uchadi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →