ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Kasrlar koordinata nurida, aralash va noto‘g‘ri kasrlar, kasrlarni taqqoslash

Darslar 82–85 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
83

Aralash kasrni noto‘g‘ri kasrga aylantirish

Darslik: 3-qism, 83-dars, 37–39-betlar
MaqsadAralash kasrni noto‘g‘ri kasrga aylantirish: butun qismni maxrajga ko‘paytirib, suratni qo‘shish; butun sonni kasr ko‘rinishida yozish.
Yangi so‘zlar
aralash kasr · mixed numberko‘paytirish · multiplyqo‘shish · addbutun son · whole number
Tushuntirish

Aralash kasrni noto‘g‘ri kasr ko‘rinishida yozish uchun butun qismni maxrajga ko‘paytiramiz va kasrning suratini qo‘shamiz. Natija yangi surat bo‘ladi, maxraj o‘zgarmaydi. Masalan, 3 2/5 = (3 × 5 + 2)/5 = 17/5. Butun sonni ham kasr bilan yozish mumkin: 5 = 15/3, chunki 15 : 3 = 5.

Qismlarni bosib bo‘yang
1 4/5 = 9/51 × 5 + 4 = 9 ( 9 : 5 = 1, qoldiq 4 )

1 4/5 = 9/5

Aralash son → noto‘g‘ri kasr: butun qism × maxraj + surat

🚴 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Velosipedchi aylana yo‘lakni 2 1/2 marta aylandi. Bu 2 × 2 + 1 = 5 ta yarim aylana, ya’ni 5/2.

Kim ishlatadi

Hakamlar, murabbiylar

Bugun sinab ko‘ring

3 1/4 da nechta chorak borligini ayting.

Namunalar
Qismlarni bosib bo‘yang
1 5/6 = (1 × 6 + 5)/6 = 11/6.
4 3/10 = (4 × 10 + 3)/10 = 43/10.
Sinfda faoliyat

«Ikki tomonlama»: juftlikda bir bola aralash kasr aytadi, ikkinchisi uni noto‘g‘ri kasrga aylantiradi, so‘ng teskarisini bajaradi. Natijalarni tekshiring.

Mashq
1
4 3/7 ni noto‘g‘ri kasr ko‘rinishida yozing.
2
2 5/6 ni noto‘g‘ri kasr ko‘rinishida yozing.
3
6 1/8 ni noto‘g‘ri kasrga aylantirganda surat nechaga teng bo‘ladi?
4
Tort 8 teng bo‘lakka bo‘lingan. Stolda 2 ta butun tort va yana 5 bo‘lak bor. Hammasi necha bo‘lak (sakkizdan bir ulushlar)?
5
Butun 7 ni maxraji 4 bo‘lgan kasr ko‘rinishida yozing.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKran suvi qayerdan keladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →