83
Aralash kasrni noto‘g‘ri kasrga aylantirish
Darslik: 3-qism, 83-dars, 37–39-betlar
MaqsadAralash kasrni noto‘g‘ri kasrga aylantirish: butun qismni maxrajga ko‘paytirib, suratni qo‘shish; butun sonni kasr ko‘rinishida yozish.
Yangi so‘zlar
aralash kasr · mixed numberko‘paytirish · multiplyqo‘shish · addbutun son · whole number
Tushuntirish
Aralash kasrni noto‘g‘ri kasr ko‘rinishida yozish uchun butun qismni maxrajga ko‘paytiramiz va kasrning suratini qo‘shamiz. Natija yangi surat bo‘ladi, maxraj o‘zgarmaydi. Masalan, 3 2/5 = (3 × 5 + 2)/5 = 17/5. Butun sonni ham kasr bilan yozish mumkin: 5 = 15/3, chunki 15 : 3 = 5.
Namunalar
1 5/6 = (1 × 6 + 5)/6 = 11/6.
4 3/10 = (4 × 10 + 3)/10 = 43/10.
Sinfda faoliyat
«Ikki tomonlama»: juftlikda bir bola aralash kasr aytadi, ikkinchisi uni noto‘g‘ri kasrga aylantiradi, so‘ng teskarisini bajaradi. Natijalarni tekshiring.
Mashq
1
4 3/7 ni noto‘g‘ri kasr ko‘rinishida yozing.
31/7
2
2 5/6 ni noto‘g‘ri kasr ko‘rinishida yozing.
17/6
3
6 1/8 ni noto‘g‘ri kasrga aylantirganda surat nechaga teng bo‘ladi?
49
4
Tort 8 teng bo‘lakka bo‘lingan. Stolda 2 ta butun tort va yana 5 bo‘lak bor. Hammasi necha bo‘lak (sakkizdan bir ulushlar)?
21
5
Butun 7 ni maxraji 4 bo‘lgan kasr ko‘rinishida yozing.
28/4