ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Kasrlar koordinata nurida, aralash va noto‘g‘ri kasrlar, kasrlarni taqqoslash

Darslar 82–85 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
82

Noto‘g‘ri kasrdan butun qismni ajratish

Darslik: 3-qism, 82-dars, 34–36-betlar
MaqsadNoto‘g‘ri kasrdan butun qismni ajratish: suratni maxrajga qoldiqli bo‘lish.
Yangi so‘zlar
butun qismni ajratish · taking out the whole partqoldiq · remainderbo‘linma · quotientnoto‘g‘ri kasr · improper fraction
Tushuntirish

Noto‘g‘ri kasrni aralash kasrga aylantirish uchun suratni maxrajga qoldiq bilan bo‘lamiz. To‘liq bo‘linma butun qismni, qoldiq esa kasr qismning suratini bildiradi, maxraj o‘zgarmaydi. Masalan, 15/4: 15 : 4 = 3 (qoldiq 3), demak 15/4 = 3 3/4. Qoldiq bo‘lmasa, kasr natural songa teng: 12/4 = 3.

Qismlarni bosib bo‘yang
3 2/7 = 23/73 × 7 + 2 = 23 ( 23 : 7 = 3, qoldiq 2 )

3 2/7 = 23/7

Aralash son → noto‘g‘ri kasr: butun qism × maxraj + surat

🥛 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ko‘zani chorak litrli 7 ta stakan bilan to‘ldirishdi. Bu 7/4 litr, ya’ni 1 3/4 litr.

Kim ishlatadi

Sut ishlab chiqaruvchilar, oshpazlar

Bugun sinab ko‘ring

9 ta yarimni butun va yarimga ajratib ayting.

Namunalar
Qismlarni bosib bo‘yang
26/5: 26 : 5 = 5 (qoldiq 1), shuning uchun 26/5 = 5 1/5.
40/8: 40 : 8 = 5, qoldiq yo‘q, 40/8 = 5.
Sinfda faoliyat

«Kasrni ajrat»: bolalar 10 ta noto‘g‘ri kasrli kartochkalarni tortib, daftarda qoldiqli bo‘lish yordamida aralash kasrga aylantiradi, juftlari tekshiradi.

Mashq
1
17/5 ni aralash kasr ko‘rinishida yozing.
2
29/6 ni aralash kasr ko‘rinishida yozing.
3
40/8 ni natural son sifatida yozing.
4
38 ta konfet 8 tadan qutilarga joylandi. Nechta quti to‘la bo‘ldi?
5
47/9 kasrning butun qismi nechaga teng?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKran suvi qayerdan keladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →