ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Bo‘lish, ulush va qismlar

Darslar 73–77 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
73

Bo‘lish

Darslik: 3-qism, 73-dars, 7–9-betlar
MaqsadQoldiqli bo‘lish: qoldiq doim bo‘luvchidan kichik; bo‘lishni tekshirish; qoldiqsiz bo‘linadigan holatlar.
Yangi so‘zlar
qoldiq · remainderqoldiqsiz · without remainderto‘la quti · full boxteng taqsimlash · sharing equally
Tushuntirish

Agar bir son ikkinchisiga to‘la bo‘linmasa, qoldiq hosil bo‘ladi. Qoldiq har doim bo‘luvchidan kichik bo‘ladi. Tekshirish: bo‘linma × bo‘luvchi + qoldiq = bo‘linuvchi. Masalan, narsalarni teng taqsimlashda qolgan narsalar qoldiqni bildiradi.

ƒFormula
bo‘linma × bo‘luvchi + qoldiq = bo‘linuvchi
qoldiq < bo‘luvchi

23 ÷ 5 = 4 (qoldiq 3)

23 = 5 · 4 + 3 (3 < 5)

🥚 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

29 ta tuxumni 6 tadan qutiga solamiz: 4 ta to‘la quti, 5 ta tuxum ortadi. Qoldiq 5 bo‘luvchi 6 dan kichik.

Kim ishlatadi

Fermerlar, qadoqlovchilar

Bugun sinab ko‘ring

14 ta mayda narsani 4 kishiga bo‘ling. Har biriga nechtadan tushadi, nechta ortadi?

Namunalar
6666666547
47 : 6 = 7 (qoldiq 5). Tekshiruv: 7 × 6 + 5 = 47.
100 : 8 = 12 (qoldiq 4), chunki 12 × 8 = 96 va 100 − 96 = 4. Qoldiq 4 < 8.
Sinfda faoliyat

«Qoldiq qancha?»: o‘qituvchi 20–30 ta donani (qalamlar, tugmalar) sinf stoliga qo‘yadi. Guruhlar ularni 3, 4, 5 tadan guruhlab, har safar qoldiqni aytadi va yozadi.

Mashq
1
85 : 9 ni qoldiq bilan bajaring.
2
100 : 7 da bo‘linma 14 bo‘ladi. Qoldiq nechaga teng?
3
3 528 : 7 ni hisoblang.
4
250 ta qalam 12 tadan qutilarga joylandi. Nechta quti to‘la bo‘ldi?
5
Bo‘luvchi 9, bo‘linma 14, qoldiq 5. Bo‘linuvchi nechaga teng?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliHovuz nega tubigacha muzlamaydi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →